Tag Archives: Geert Bourgeois

Miljoenen extra kosten voor monumentensteden door vermindering van subsidies

Het stadscentrum van Diest is een unieke verzameling van monumenten. Dat dreigt de stad op relatief korte termijn een serieuze financiële kater te bezorgen. De beslissing van het Vlaams Gewest om de subsidiëring voor onderhoud en restauratie te verlagen van 80% naar 60% zal de stad met een forse meerkost opzadelen. Het nieuw te vormen bestuur sleept meteen een stevige last met zich mee.

Van 80% naar 60% subsidiëring

De aangekondigde vermindering van de subsidies is nog niet effectief maar de Vlaamse regering heeft ingestemd met een eerste principiële goedkeuring van het wijzigingsbesluit dat die percentages zal reduceren. “Momenteel wordt advies gevraagd aan de Raad van State en de adviesraad Onroerend Erfgoed. We  verwachten dat de wijziging in werking treedt vanaf april-mei 2019”, zegt Bart Severi, beleidscoördinator Wonen en Ondernemen in Diest. “Voor goederen die in publieke eigendom zijn en die een publiek karakter hebben zoals het stadhuis, zal het percentage van 80 naar 60% gebracht worden. Voor niet-publieke goederen zal het percentage teruggebracht worden naar 40%.

Navraag bij schepen van Onroerend Erfgoed Geert Cluckers (DDS) leert dat er momenteel een aantal zware restauratiedossiers voor belangrijke monumenten Diest in behandeling zijn. Die zullen allicht tijdens de volgende legislatuur  worden uitgevoerd.

Sint-Sulpitiuskerk opgedeeld in fases

De restauratie van de Sint-Sulpitiuskerk zit momenteel in fase 4. Daarin worden de koorgang en het transcept zuid aangepakt. De kost van die werken is geraamd op 902.000 euro. Er volgen nog minstens 2 maar waarschijnlijk 3 bijkomende fases. Onder meer de ramen aan het zuiden en het noorden maar ook het transcept noord is dringend aan restauratie toe. Dat zal respectievelijk 650.000 euro en 350.000 euro gaan kosten. Op termijn is ook onderhoud aan de beiaard nodig.

Je kan verder lezen na de afbeelding

DSC_7511 (2)

Infirmerie park Cerckel in slechte staat

De infirmerie van park Cerckel staat al jaren op de wachtlijst voor subsidiëring. De technische diensten van de stad hebben het gebouw al extra moeten beschermen tegen de regen maar de toestand van het infirmerie is redelijk kritisch. De raming voor de restauratie bedraagt 906.636,08 euro.

Restauratie binnenzijde van Sint Catharinakerk

De eerste fase van de restauratie van de Sint-Catharinakerk is  achter de rug . Het gebouw werd gestabiliseerd en de buitenzijde van de kerk werd volledig hersteld en wit gekaleid. In fase 2 komt de binnenkant aan bod. Het dossier is nog in voorontwerp maar volgens diensthoofd Patrimonium Guido Sannen is 2,5 miljoen euro een realistische schatting voor deze tweede fase.

Nog geen raming voor Allerheiligenkapel 

De restauratie van de Allerheiligenkapel komt in het budget van de betrokken kerkfabriek. De herstelling van de muur rond de kerk is ingeschat op 411.000 euro. Voor de kapel zelf is nog geen raming gekend.

Citadel is een bijzonder complex dossier

Het dossier van de citadel is erg complex. Het beheersplan voor die site is nog in opmaak. Guido Sannen verduidelijkt dat de kosten voor herbestemming van het gebouw niet in aanmerking komen voor subsidiëring. Het gaat dan onder meer over de gemechaniseerde toegang, de inrichting van een onthaalpunt, de heraanleg van het toegangsplein, eventueel de realisatie van een  ondergrondse parking. “Indien we alleen de historische gebouwen bekijken moeten we toch rekeninghouden met een minimale kost van ongeveer 8 miljoen euro, enkel voor de casco-afwerking”, zegt Guido Sannen. “Ik heb het dan over de blokken 3 en 4 met de tussenbastions en het ZEN-monument.  We verwachten dat ongeveer 30% van de werken in aanmerking komt voor subsidiëring. Dat is dus 2,4 miljoen euro. Voor blok 1, 2 en 5 werd dit nog niet berekend. In het masterplan zijn die voorzien voor een ontwikkeling met een privépartner.

Je kan verder lezen na de afbeelding

Citadel2

Verborgen juweeltje

Ook voor de apotheek en de kapel van het Sint-Elisabethgasthuis is een beheersplan in opmaak. Een ruwe raming van de binnenrestauratie zou 450.000 euro kosten. De kapel is een onbekend maar uniek juweeltje. Dat werd een paar maanden geleden duidelijk toen er twee weekends na mekaar een bierevent plaats vond.

Restauratie jeugdherberg niet volledig subsidieerbaar

Guido Sannen begroot de kosten voor de restauratie van de voormalige jeugdherberg in de Sint-Jansstraat op 1.350.000 euro maar dat is een ruwe schatting. Ongeveer 1.000.000 euro komt in aanmerking voor subsidiëring.

Begijnhofwegen in een stroomversnelling

Het dossier van de wegen in het begijnhof heeft jarenlang stil gelegen maar is nu in een stroomversnelling gekomen. In oktober zitten het studiebureau, de nutsmaatschappijen en de stad samen om het ontwerp definitief vast te leggen. De totale kost werd geraamd op 2.250.000 euro maar het dossier wordt momenteel herwerkt omdat Aquafin de riolering anders heeft bekeken. Het aandeel van de werken dat in aanmerking komt voor subsidies door Onroerend Erfgoed bedraagt ongeveer 960.000 euro.

Dringende onderhoudswerken aan stadhuis starten onmiddellijk

De situatie van het stadhuis is pijnlijk acuut. Daarom keurde het bestuur eerder al een reeks dringende onderhoudswerken goed. Vorige maandag werden de gunningsvoorwaarden voor de eigenlijke restauratie dan goedgekeurd. Het studiebureau dat de werken voorbereidt, begroot de kostprijs op 1.800.000 euro.

Monumentensteden in ademnood

Restauratiewerken aan monumenten werden door het Vlaams Gewest tot 80% gesubsidieerd. De afwikkeling van dergelijke dossiers sleept wel vaak jarenlang aan.

Vorig jaar startte minister van Onroerend Erfgoed Geert Bourgeois (N-VA) de procedure om die subsidiereing te verminderen naar 60% voor publieke panden en 40% voor niet-publieke panden.  Kabinestchef van Bourgeois, Jeroen Overmeer, gaf ons destijds als verklaring dat er te veel dossiers te lang moeten wachten omdat het budget ieder jaar opnieuw snel is uitgeput. Door de ondersteuning per dossier te verlagen en de beschikbare financiering dus te verdelen, wil het kabinet een snellere afhandeling van het aantal aanvragen mogelijk maken. Dat dreigt steden en gemeenten met veel monumenten of met een zwaar dossier zuur op te breken.

Miljoenen euro’s extra kosten voor steden en gemeenten

In Scherpenheuvel-Zichem moet de kerk van Zichem dringend aangepakt worden. Die kerk heeft het oudste in-situ glasraam van België. De kosten voor de restauratie worden geraamd op minimaal 6 miljoen euro maar ze kunnen oplopen tot 10 miljoen euro. De verlaging van de subsidiëring zal de stad dus minstens 1,2 miljoen extra kosten.

In Diest loopt de rekening nog hoger op. Voor de 8 dossiers die momenteel lopen, moet de stad meer dan 1,8 miljoen euro extra opzij leggen. In die berekening hebben we rekening gehouden met de gelimiteerde subsidieerbaarheid voor de citadel en voor de jeugdherberg.De strategie om de subsidiepot beter te verdelen en een aantal projecten te versnellen kan werken voor gemeentes met een beperkt aantal monumenten. Voor een stad als Diest waar meer dan 100 monumenten staan, of voor dossiers zoals de Sint-Eustachiuskerk, kan die vermindering van de tussenkomst, op termijn leiden naar de teloorgang van een waardevol deel van ons onroerend erfgoed.

Dossier kost restauratie subsidie 80% verlaagde subsidie
Sint-Sulpitius                   902.000                 721.600                           541.200
                  350.000                 280.000                           210.000
                  650.000                 520.000                           390.000
Infirmerie                   906.636                 725.308                           543.981
Catharinakerk               2.500.000                 200.000                           150.000
Muur Allerheiligenkapel                   411.000                 328.800                           246.600
Allerheiligenkapel
Citadel *               8.000.000             1.920.000                       1.440.000
Kapel St Elisabeth                   450.000                 360.000                           270.000
Jeugdherberg *               2.250.000                 768.000                           576.000
Stadhuis               1.800.000             1.440.000                       1.080.000
            7.263.708                       5.447.781
*aangepast bedrag voor subsidiëring

Sint-Sulpitiuskerk wordt museum voor religieuze kunst

Het kerkenplan in Diest geeft alle kerken een nevenbestemming. Enkel de Sint-Jan Berchmanskerk wordt herbestemd. Alle andere kerken blijven dus beschikbaar voor de eredienst. Sint-Sulpitius en Sint-Hubertus Schaffen worden op termijn de twee hoofdkerken. Alle andere kerken kunnen gebruikt worden door andere christelijke religies. Sint-Sulpitius wordt ook een museum voor religieuze kunst. De Allerheiligenkapel blijft als enige het statuut van kapel behouden.

Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Geert Bourgeois (N-VA) verplichtte de gemeenten in 2015 om tegen 1 oktober 2017 een kerkenbeleidsplan te ontwikkelen. De achterliggende bedoeling was om het aantal kerken in Vlaanderen te verminderen en ze eventueel te herbestemmen. Op die manier wilde Bourgeois besparen op de kosten voor onderhoud en instandhouding. Die maatregel is ook logisch. Veel gebouwen staan een ganse week leeg omdat het aantal kerkgangers sterk terug valt.

Niet alle gemeenten haalden die deadline maar dat was ook niet erg. De consequentie was dat je als gemeente geen subsidie kon krijgen voor de restauratie van de kerken. De gemeenten waar geen restauratiedossiers lopen hadden dus wat extra tijd. Onder meer in Diest werd het kerkenbeleidsplan pas in juni 2018 besproken en goedgekeurd in de gemeenteraad. Het plan is voorlopig ook een erg summiere opsomming van het toekomstig gebruik van de kerken in de fusie. Een werkgroep moet die richtlijnen later concreet uitwerken.

Niet hoofdkerken open voor andere christelijke religies

Bij de bespreking van het plan in de gemeenteraad verraste burgemeester Jan Laurys (DDS) met de melding dat alle kerken behouden blijven voor de eredienst maar tegelijkertijd ook een nevenbestemming krijgen. Hij drukte zo meteen de speculatie de kop in dat onder meer de kerk van Kaggevinne moet verdwijnen. Politiek ligt dat erg gevoelig en het was dus handig om dat op die manier te spelen. Laurys liet verder ook vallen dat nevenbestemming kan inhouden dat de kerken gebruikt worden door andere religies. Op vraag van raadslid Danielle Gheyskens (Open Diest) verduidelijkte hij dat het niet de bedoeling is dat de moslimgemeenschap de katholieke kerken zou gebruiken.

Hola Hageland vroeg de tekst van het kerkenplan op en dat leert ons dat we deze bewering toch moeten nuanceren. Sint-Sulpitius in Diest en Sint-Hubertus in Schaffen krijgen het statuut van parochiekerk van de op termijn te fusioneren parochies. In hun omschrijving voor de toekomst staat niet het woord medegebruiker. Voor de andere kerken is dat wel het geval. Andere religies kunnen dus niet in deze twee toekomstige hoofdkerken terecht. Dat kan wel voor alle andere kerken die behouden blijven.

Sint Sulpitius wordt museum

In deze twee parochiekerken zal elke zondag een eucharistieviering plaats vinden. De Sint-Sulpitiuskerk krijgt alvast een nevenbestemming als museum voor religieuze kunst. Waar opportuun verhuizen waardevolle objecten die afkomstig zijn van andere kerken die een nevenbestemming krijgen, naar dit museum.

De andere kerkgebouwen die als gebouw voor de eredienst zullen bestemd blijven, zijn de Sint-Engelbertuskerk in Deurne, de O.-L.-Vrouwkerk in Diest, de Sint-Trudokerk in Webbekom, de H. Familiekerk op de Vleugt, de Heilig Kind Jezuskerk in Kaggevinne en de Sint-Jozefkerk te Molenstede. Zij krijgen dus wel een statuut voor medegebruikers. “Medegebruiker slaat op een eventueel gebruik van andere christelijke denominaties zoals protestants of orthodox maar dat is een theoretisch concept”, zegt deken Felix Van Meerbergen. “Met vijf orthodoxen of zes protestanten  zal dat immers nooit mogelijk zijn. Voor Sint-Sulpitius hebben we die optie niet weerhouden omdat die kerk al veel gebruikt wordt voor diverse activiteiten.” De bewering van de deken klinkt een beetje vreemd. Waarom zou je een toch enigszins controversiële optie toevoegen als je ervan uitgaat dat die nooit realiteit zal worden.

Sint-Jan Berchmanskerk wordt afgebroken

Eerder werd al bekend dat de vzw Parochiale Werken Diest het gebouw van de Sint-Jan-Berchmanskerk verkoopt aan vzw Home Martine Van Camp, een zorgvoorziening die volwassenen met een verstandelijke handicap ondersteunt. De kerk zal afgebroken worden en plaats maken voor een nieuwe vestiging van de vzw. De start van de werken is voorzien in 2018, uiterlijk begin 2019.

De Begijnhofkerk Sint-Catharina werd ondertussen ontwijd.  De bijhorende kapelanij zal worden opgeheven. De kapel van Sint-Martha Molenstede werd drie jaar geleden al aan de eredienst onttrokken.

Allerheiligenkapel blijft enige officiële kapel

Deken Van Meerbergen verduidelijkt ook nog dat de Allerheiligenkapel als enige haar statuut van erkende kapel behoudt. De Allerheiligenkapel is erg populair bij trouwers maar ze kreeg al een feitelijke nevenbestemming. Er worden regelmatig optredens en tentoonstellingen gehouden. In de kapel staan meer dan 200 heiligenbeelden uit alle hoeken van de wereld.

De volledige lijst met toekomstige bestemmingen

  • Sint-Sulpitiuskerk, Diest: eredienst, valorisatie, nevenbestemming
  • Sint-Hubertuskerk, Schaffen: eredienst, valorisatie, nevenbestemming
  • Sint-Engelbertuskerk, Deurne: eredienst, valorisatie, medegebruik, nevenbestemming
  • Sint-Jozefkerk, Molenstede: eredienst, valorisatie, medegebruik, nevenbestemming
  • Familiekerk, Vleugt: eredienst, valorisatie, medegebruik, nevenbestemming
  • Kind Jezuskerk, Kaggevinne: eredienst, valorisatie, medegebruik, nevenbestemming
  • O.-L.-Vrouwkerk, Diest: eredienst, valorisatie, medegebruik, nevenbestemming
  • Sint-Jan Berchmans, Diest: ontwijding, herbestemming,
  • Sint-Trudokerk, Webbekom: eredienst, valorisatie, medegebruik, nevenbestemming
  • Begijnhofkerk Sint-Catharina, Diest: ontwijding, herbestemming
  • Allerheiligenkapel: eredienst, valorisatie, medegebruik, nevenbestemming

Verrassende wending in kerkenplan. Alle kerken krijgen nevenbestemming

De bespreking van het kerkenplan voor Diest leverde een verrassend resultaat op dat allicht ook anticipeert op de verkiezingen van oktober 2018. Er waren op voorhand speculaties over de aanduiding van drie hoofdkerken die enkel voor erediensten worden gebruikt terwijl de andere kerken een herbestemming of een nevenbestemming zouden krijgen. Herbestemming betekent dat in de kerk geen erediensten meer zullen plaats vinden. Nevenbestemming betekent dat de kerk, naast erediensten, ook gebruikt wordt voor andere activiteiten. Vlaams minister Geert Bourgeois (N-VA). wil met die aanpak het aantal kerken verminderen en zo de kosten voor onderhoud en instandhouding te kunnen beheersen.

Alle kerken krijgen nevenbestemming

In het voorstel dat voor bespreking werd opgesteld, kregen alle kerken die momenteel nog voor erediensten gebruikt worden, hetzelfde statuut. Ze krijgen allemaal een nevenbestemming en zullen dus zowel voor erediensten als voor andere activiteiten kunnen dienen. Het plan vermeldt ook uitdrukkelijk het eventuele gebruik door andere geloofsgemeenschappen.

Politiek is dat een handige beslissing. Geen enkele gemeenschap verliest immers haar kerk. Met de gemeenteraadsverkiezingen voor de deur wil het bestuur liefst niet te veel mensen tegen de haren in strijken. Maar het voorstel gaat compleet in tegen de bedoeling van minister Bourgeois. Het kerkenplan van Diest behoudt net alle kerken, uitgezonderd diegenen die momenteel hun statuut als gebouw voor de eredienst al verloren hebben. Binnenkort wordt bijvoorbeeld de kerk van pastoor Poels afgebroken om plaats te maken voor een dagopvangcentrum van Home Martine Van Camp.

Invulling nevenbestemming over verkiezingen getild

Wat die nevenbestemming dan wel moet worden, werd al even handig geparkeerd in een werkgroep. Die moet zich de komende maanden gaan bezinnen over de mogelijkheden van elke kerk apart. Volgens schepen Gaby Feyaerts (DDS) moet die nevenbestemming bekeken worden als een versterking van de lokale gemeenschappen waar ook de herbestemming van de pastorie en de gemeenschapscentra bij betrokken worden. Raadslid Bosmans (Open Diest) wilde weten of de kerken ook door de Islamitische gemeenschap zullen gebruikt worden. Dat werd door burgemeester Jan Laurys (DDS) ontkend.

Kerk van Kaggevinne blijft scherpe angel

Toch zorgde het agendapunt voor een scherpe discussie. De toekomst van de kerk van Kaggevinne staat al maandenlang ter discussie, vooral omwille van bouwfysische problemen. In de tekst van het huidige kerkenplan staat een opvallende paragraaf die aangeeft dat voor deze kerk zo snel mogelijk een andere oplossing moet komen en dat de investeringen ervoor naar het laagste niveau worden gezet.  Raadsleden Mario Kemps, Renaat Rijnders en Geert Nijs van N-VA, zagen dat als een aanzet om de kerk op termijn toch te sluiten. Raadslid Marc Florquin (SP.a) schamperde dat hij zich als notoir vrijzinnige zelfs begon te interesseren aan de problematiek van de kerken. Hij vroeg zich hardop af waar de N-VA politici in het document gelezen hadden dat Kaggevinne toch zou sluiten. Na een felle discussie werd de bewuste paragraaf uiteindelijk geschrapt.  Opvallend was wel dat enkel de raadsleden Kemps en Nijs van N-VA tegen stemden (afbeelding onderaan). De andere N-VA fractieleden keurden het kerkenplan mee goed. Het voorstel werd aangenomen met 24 voor en 2 tegen.

Stemming_kerkenplan