Tag Archives: Demer

Overstroming zette het hageland twintig jaar geleden volledig onder water

Beeldmateriaal Wim Vanhelmont

Exact twintig jaar geleden ontwaakte het Hageland in apocalyptische omstandigheden. Op zondagavond 13 september 1998 omstreeks 21 uur trok een onwaarschijnlijke stortbui over de regio. Ik was zelf lid van de brandweer en zat met stijgende verbazing naar mijn tuin te kijken. Die veranderde snel in een vijver. De rijbaan voor de deur was een kolkende rivier.

Honderden oproepen

Het brandweerkorps van Scherpenheuvel-Zichem was opgedeeld in vier ploegen. Commandant Paul Van Passel activeerde snel ploegen 2,3 en 4. Ploeg 1, waar ik zelf in zat, bleef stand-by voor noodgevallen. Om 23 uur was de muur van water een noodgeval. Iedereen werd ingezet om de honderden oproepen voor hulp te kunnen beantwoorden. Ook de korpsen van Diest en Aarschot waren met een volledige bestaffing aan de bak.

Civiele bescherming 

Nog dezelfde nacht kwam de civiele bescherming bijstand bieden. We gingen die ploegen opvangen aan de afrit van de E314. Op de Mannenberg voelden we de commandowagen plots drijven in plaats van rijden. Even slikken, concentreren en doorrijden. Het zou het devies blijven voor de volgende veertien dagen. De civiele kwam ter plaatse met straf materiaal  en ze zouden de volgende twee weken niet meer weg raken. Zandzakvulmachines, krachtige pompen en vooral extra personeel, het hielp!

Voertuigen technische dienst omgebouwd

Alles wat denkbaar was werd mee in de strijd gegooid. We hadden vooral onvoldoende voertuigen. De technische diensten van de stad bouwden in geen tijd een paar van hun wagens om naar onze noden. Blauwe zwaailamp erop, laadruimte aangepast en we konden onze capaciteit bijna verdubbelen.

Dieren dreigen te verdrinken

De waterellende was onwaarschijnlijk. Aan de Diestesteenweg smeekten de mensen om het water, dat op veel plaatsen een meter hoog in de huizen stond, weg te pompen. Wat we vooraan weg pompten liep er achteraan weer in. Achter tapijthandel Vermeulen moesten we schapen evacueren. We zagen de beestjes nog amper met hun neus boven water uit steken. In de Demerbroeken stonden de wilde runderen tot aan hen nek in het water. We probeerden met hoge waadlaarzen om ze te redden. Dat lukte maar het kostte uren tijd en vele koude douches, letterlijk dan.

In Zichem dreef het meubilair van de woningen tussen de twee bruggen door de huizen. In de straat stond het water een halve meter hoog en dat kon niet weg omwille van de komvormige structuur. Weg pompen had geen zin. De Demer stond nog hoger en deed de kom altijd opnieuw vol lopen.

Improvisatie

De eerste nacht was improviseren. Brandweer Aarschot vroeg versterking voor een ongeval op de E314. We namen het van hen over. Bestuurder overleden. Normaal blijf je dan uren op de plaats van het ongeval. Nu niet. Er moesten een paar honderd huizen worden leeg gepompt. Zichem was ondertussen onbereikbaar voor normale auto’s. Dat zou meer dan een week zo blijven.

Op maandag brachten we structuur in de organisatie. We vormden vaste teams. Elk team werkte een lijst met opdrachten af en ging dan een paar uur slapen. Onze eerste slaappauze was dinsdagnacht om twee uur. We waren toen van zondagavond aan het werk. Vier uur later hadden hadden we afgesproken om opnieuw te starten.

Maaltijden van het ocmw

Rolande en Willy hadden intussen de kantine overgenomen. Het ocmw leverde warme maaltijden en soep en zij zorgden voor de verdeling. Voor de brandweermensen en voor het personeel van de civiele bescherming. En later ook voor de para’s die kwamen helpen. Het was een klus maar ze deden het. Dat hebben ze twee weken vol gehouden. Bij rampen zoals deze sluit een gemeenschap de rangen.

Vrijwilligers vullen zandzakken

Voor de kazerne werd een grote bak zand neergekapt om zandzakken te vullen. De mensen van de civiele bescherming klaarden die klus maar we konden hen veel beter op het terrein inzetten. Geen nood. Scherpenheuvel toonde zich solidair. Dagenlang hebben vrijwilligers zich aangeboden om te helpen. Meestal voor zwaar werk. Zandzakken vullen is geen klusje.

Para’s verzetten bergen werk

We kregen hulp van de para’s van Diest. Gouden gasten. We gingen met een peloton militairen naar de vakantiehuisjes van Roebosch. Die stonden compleet onder water. Pompen had geen zin. Of toch. Als we dammen rond ieder huisje konden bouwen. Met zandzakken. Plan uitgelegd, plan uitgevoerd. Het koste bloed, zweet en tranen maar zij deden het met militaire precisie. Op een dag was Roebosch opgelost. Merci para’s. In Zichem werd de spoorweg bedreigd. Zelfde oplossing. Een dam bouwen met zandzakken. Honderden meters land. Zij klaarden de klus.

Interventiewagen raakt vast en gaat verloren

In Ballaar stonden twee grote hoeves onder water. Toen we er naartoe reden voelden we ons voertuig plots wegdrijven. We geraakten vast in een diepe gracht die onzichtbaar was omdat de weg volledig was ondergelopen. De wagen dreigde te kantelen maar deed dat net niet. Er moest een tankwagen komen om ons te bevrijden maar ook die geraakte niet door. We moesten het voertuig achter laten en wachten tot het water gezakt was. Dat duurde dagen. Het voertuig kon niet meer gerecupereerd worden.

Stationschef van 97 door militairen bevrijd

In Zichem raakte de 97 jarige oud-stationchef Artuur Dirideaux niet meer uit zijn huis. Hij werd bevrijd door een legertruck. Chauffeur Bernie voerde Artuur meteen naar het ziekenhuis. Hij is nooit meer terug gekeerd.

zichemwateroverlast1998.10

Historische hoeve loopt onder

Nog in Zichem vochten een aantal bewoners dagenlang mee met de hulpdiensten om de historische hoeve van dokter Peeters te vrijwaren. Onder meer Noël Bellefroid was een van die vrijwilligers. Hij bezorgde ons het kerstkaartje dat dokter Peeters stuurde, aan iedereen die kwam helpen om een ramp te vermijden. Het is uiteindelijk niet gelukt. De hoeve liep helemaal onder water.

Kerstkaart

Doorbraak op de Demeroever

Het peil van de Demer leek nauwelijks onder controle te krijgen omdat stroomopwaarts te veel water bleef toestromen. Vooral Aarschot dreigde helemaal onder te lopen. Uiteindelijk werd beslist om de Demerdijk in Messelbroek door te breken. Het water kon daar weg lopen in een gigantische weide zonder dat er gevaar was voor de huizen in de buurt. Er moest een verhoogd pad worden aangelegd voor de kraan die de klus zou klaren. Anders zou ze meegesleurd worden door het water. Het werd een delicaat karwei maar het werkte.

OPROEP | We willen ook jouw verhaal kennen

Allicht hebben jullie zelf ook verhalen. Bij Hola Hageland willen we die graag kennen. We bouwen het verhaal van de grote wateroverlast graag helemaal in detail op. Reageer onder het artikel op de site of stuur ons een bericht.

 

 

 

 

 

 

Aftakking Begijnenbeek is stinkende ophoping van zwerfvuil

Er dreven de afgelopen dagen opnieuw honderden dode vissen op de Demer tussen Hasselt en Diest. Dat melden de kranten van Mediahuis. Het is al de tweede keer op een paar weken tijd dat er een grote vissterfte is op de rivier. De oorzaak is momenteel niet bekend maar volgens Anja De Wit van Aquafin zou het om een verkeerde aansluiting van rioleringswater gaan. Allicht is bij een privépersoon een buis met vuil water verwisseld met een buis voor regenwater. Als er voldoende neerslag valt, komt dat vervuilde water sterk verdund in de Demer terecht maar door de grote droogte is dat verdunningseffect er nu niet. Vorige keer, op 27 juli, zijn de dode vissen ter hoogte van Herkenrode geruimd door een aannemer. Die site is een populaire toeristische trekpleister maar met de ruiming wil men ook eventuele verspreiding van ziektes inperken.

Aftakking Begijnebeek is stinkende ophoping zwerfvuil

Ook in het centrum van Diest dreven vorige week heel wat dode vissen in de Demer. Dat heeft dan allicht weer te maken met de slechte kwaliteit van het demerwater in het nieuw opengelegde gedeelte van de rivier. Tegenover de Saspoort wordt het water van de Begijnenbeek deels afgeleid naar de demerbedding in het centrum van de stad. De Demer zelf wordt aan de overkant van de ring met een zware keringsmuur naar rechts afgeleid en vloeit dus niet in het centrum binnen. De droogte heeft de Begijnenbeek echter herleid tot een miezerige plas water die onvoldoende is om de Demer te voeden en voor enige stroming te zorgen. Erger nog. Wij gingen kijken naar de sluis waar de hoogte van het water in het stadscentrum geregeld wordt. Aan de kant van de Begijnenbeek is die sluis ondertussen een stinkende ophoping van zwerfvuil geworden. (zie foto’s)

Herstelling grote steunbeer

De Vlaamse Land Maatschappij (VLM) kondigde bij de heropening van de Demer aan dat ze ook het sluizencomplex dat het peil van het demerwater regelt, wil herstellen. De zogenaamde grote steunbeer moet daarvoor grondig worden gerestaureerd. VLM wil tegelijkertijd de ganse omgeving van die steunbeer aanpakken. De werken werden destijds aangekondigd voor 2019. Als dat effectief gebeurt, kan er opnieuw echt demerwater door de stad vloeien.

Herwaardering Schaffensepoort

De ganse demersite aan de buitenkant van de Vanaudenhovelaan lijkt overigens aan een opwaardering toe. Vorige zondag was er opnieuw een brandstichting in de Schaffensepoort. Naar aanleiding daarvan zei boswachter van Agentschap Natuur en Bos Geert Coninx dat men eraan denkt om dat gebouw te renoveren en het in te bedden in een project met meer sociale controle. Het zou bijvoorbeeld een wandelsite kunnen worden. De Schaffensepoort was vroeger een populaire doorgang voor fietsers maar de nieuwe fietsbrug even verderop leidt dat verkeer nu af. Daardoor vinden druggebruikers en ander volk met minder goede bedoelingen er een stek. De Petrolpoort, die wel al gerenoveerd is, blijft om die reden ook dicht voor het publiek. Dat is erg jammer want samen met het smaakvol aangelegde Boerenkrijgplein heeft deze site een heel fraai toeristisch potentieel.

Vissterfte is nog maar begin – botulisme kan gevaarlijk zijn voor vogels en honden

Onze kwieke Facebookfotograaf Marcel Aerts signaleerde gisteren dat er nogal wat dode vissen op de Demer in het centrum van Diest dreven. Hij verwittigde ook de stadsdiensten en even later kwam een ploeg van brandweer Vlaams-Brabant Oost ter plaatse om zuurstof in het water te pompen. Expert-visser Peter Jacquemyn ging ook ter plaatse kijken. “Over de ganse lengte van de rivier in het centrum liggen dode en stervende vissen”, zegt hij. “Men zou best snel investeren in een verluchtingspomp die de kwaliteit van het water kan verbeteren.”

Botulisme is bedreiging voor watervogels en honden

Dat zegt ook woordvoerder van Natuurpunt Hendrik Moeremans. “Het warme weer is erg bevorderlijk voor algengroei”, zegt hij. “Zeker in stilstaand water is dat een probleem maar sommige rivieren hebben er ook last van. We hebben het bijvoorbeeld ook op de Dender gezien. Dat fenomeen kan zich tot in oktober manifesteren.”

Hendrik Moeremans waarschuwt dat deze situatie nog ernstiger kan worden. “Uiteindelijk kan er ook botulisme voorkomen”, zegt hij. “Dat is zeer schadelijk voor watervogels maar ook honden kunnen er ziek van worden.” Moeremans benadrukt dat de ingreep van de brandweer om een pomp te plaatsen belangrijk is. “Er komt meer zuurstof in het water maar er is ook meer beweging en dat hebben de algen niet graag”, zegt hij. “Het is wel belangrijk dat die pompen stroomopwaarts geplaatst worden voor de plaats waar de sterfte zich voordoet.”

Peil Begijnebeek is te laag voor stroming

Het water dat in het centrum van Diest door de demerbedding vloeit is voorlopig geen water van de Demer zelf. De rivier wordt net buiten de stadsrand afgedamd naar rechts en stroomt via de stationsbuurt naar zijn oorspronkelijk bedding, net na de Zichemsepoort. Om toch water in het centrum te hebben is de Begijnebeek afgeleid naar de demerbedding. Dat gebeurt aan de nieuwe stadswijk tegenover de Schaffensepoort. Dat water staat echter zo goed als stil. Het peil van de Begijnebeek is momenteel onvoldoende om stroming te kunnen maken. De installatie van een pomp of een fontein in het centrum lijkt het enige wat de vissen in dat gedeelte van de rivier kan redden en wat het gevaar voor botulisme kan afhouden.

Foto’s Peter Jacquemyn

vissterfte1

Leegstand en vergrijzing grote uidagingen voor Diest

Uit een studie van het Kennisnetwerk Detailhandel blijkt dat het aantal leegstaande handelspanden in Diest sinds 2008 met ongeveer een derde is toegenomen. Op korte termijn is die evolutie gestabiliseerd. Het profiel van Diest als shoppingstad komt zeer duidelijk naar voren. De shoppers komen hoofdzakelijk uit de naburige gemeenten. Meer informatie