Op de visvijvers aan de Halve Maan drijft opvallend veel eendenkroos. Vooral bij de vissers is dat een aandachtspunt maar het valt ook op bij andere bezoekers, zeker nu er nogal wat jonge watervogels ronddobberen op het water.
De situatie kwam ook aan bod tijdens de vorige vergadering van de gemeenteraad van Diest. Oppositieraadslid Natalie Theys kaartte aan dat de vissers 5 euro per dag moeten betalen terwijl zij de situatie van de visvijvers een schrijnende toestand noemt (dixit raadslid Theys)
Het raadslid suggereerde zelf om kalk te gaan toedienen aan het water. Goedbedoeld uiteraard, maar op basis van informatie bij de Vlaamse Milieumaatschappij lijkt dat toch eerder een lapmiddeltje. Het probleem kan enkel opgelost worden met een structurele aanpak en die komt er ook.
Volgens bronnen bij de Vlaamse Milieumaatschappij is het gebrek aan stroming op de vijvers de directe oorzaak voor de groei van eendenkroos maar eventueel ook voor de vorming van blauwalgen.
Het water van de visvijvers staat in principe stil maar bij langere droge periodes wordt het niveau ervan op pijl gehouden door water van de Begijnenbeek te laten instromen. De Begijnenbeek is heel nutriëntenrijk. Dat komt deels door de impact van bemesting van de gronden eromheen. De belangrijkste reden is echter het ontbreken van belangrijke rioolwaterzuiveringsinfrastructuur op de bovenstroom van de beek. Het huishoudelijk afvalwater loopt er dus, eventueel wel via een riolering, ongezuiverd in de Begijnebeek wat uiteindelijk nefast is voor de waterkwaliteit in de visvijvers. Het water van de visvijvers heeft enkel wat deining door de beluchters die er draaien maar dat is onvoldoende om de groei van eendenkroos te stoppen.
De situatie kan ook een oorzaak zijn voor de groei van blauwalgen. Die bacterie leeft in dezelfde omstandigheden als eendenkroos. Ze hebben beiden voedselrijk, warm en stilstaand water nodig. Blauwalg gaat sneller groeien bij warm weer. De hoge temperaturen van begin mei zijn dus niet zonder risico.
Blauwalg is niet zichtbaar maar kan wel gevaarlijk zijn. Sommige soorten produceren gifstoffen die schadelijk zijn voor mensen, huisdieren en vee. Als mensen zouden zwemmen in water dat besmet is met blauwalgen geeft dat soms huidirritatie, misselijkheid, hoofdpijn of zelfs ademhalingsproblemen. Afstervende blauwalgen verbruiken ook veel zuurstof en dat leidt tot vissterfte. Dode blauwalgen gaan ook stinken.
Overstorten zullen stroming creëren en dat lost het probleem op
Een aantal mensen suggereerden dat de werken aan de Grote Steunbeer de oorzaak zijn van deze problematiek. Voorlopig zijn er echter geen plannen voor werken aan de steunbeer. De oriëntatie van de waterstroom wordt hier echter wel aangepakt maar net dat zal een oplossing voor het probleem zijn.
De visvijvers gaan in de toekomst een onderdeel vormen van de waterveiligheid in Diest. Bij hoge waterstand zullen de vijvers extra buffercapaciteit vormen. Dat veronderstelt echter dat er een overstort komt waar het water ook weer kan weglopen. Er werd al een eerste statisch overstort gecreëerd, richting Webbekom. De verbinding naar de Zwarte Beek wordt in het najaar van 2025 gerealiseerd.
De overstorten laten toe om stroming te creëren op de visvijvers. Dat remt de groei van zowel eendenkroos als blauwalg af. Om het probleem helemaal op te lossen blijft het echter nodig om op de bovenloop van de Begijnenbeek extra rioolwaterzuiveringsinstallaties aan te leggen. Op basis van cijfers van VMM bedraagt de rioleringsgraad in Diest einde december van vorig jaar 91,7%. De rioolwaterzuivering is echter veel lager. Op de website van stad Diest vinden we 67% met de ambitie op dat op te krikken naar 77%. Dat zou betekenen dat het afvalwater van een vierde van de inwoners niet gezuiverd wordt afgevoerd naar de beken en rivieren!!!!
Blijft ook de vraag of het water in de binnenstad momenteel een reden tot bezorgdheid moet zijn. Dat is namelijk ook afkomstig van de Begijnebeek. Bij VMM voert men aan dat er via de uitlaat aan de Zichemsepoort een lichte stroming kan gecreëerd worden als de waterkwaliteit daar aanleiding voor is. Dat laat toe om de groei van eendenkroos en eventueel blauwalgen af te remmen.
