Het Roemeniëcomité in Diest heeft een belangrijke stap gezet in de strategische benadering van de hulpverlening voor het Roemeense dorpje Apold. Decennialang werd Apold als een adoptiedorp gepercipieerd. Daar was ook een goed reden voor. Onder de dictatuur van Nicolae en Elena Ceaucescu waren de levensomstandigheden in Roemenië bijzonder zwaar. Het regime voerde massaal voedsel en andere goederen uit, terwijl de eigen bevolking met tekorten kampte. De staatspolitie Securitate zorgde voor een klimaat van onderdrukking. Na de val en de terechtstelling van de Ceaucescus kwam massaal noodhulp op gang maar de situatie in het land was dramatisch.
Ondertussen is de situatie in Apold, en bij uitbreiding in grote delen van Roemenië, sterk verbeterd. Dat heeft het dorp voor een groot gedeelte te danken aan de jarenlange onbaatzuchtige inspanningen van de vrijwilligers van het comité. De verbetering van de omstandigheden in Apold hebben impact op de manier waarop de hulpverlening wordt georganiseerd. De term adoptiedorp verdwijnt en evolueert naar zusterdorp. Dat kan een detail lijken maar dat is het niet. In die nieuwe omschrijving zit een veel sterkere vorm van gelijkwaardigheid.
Vorige zaterdag was een delegatie van Apold, samen met onder meer de Roemeense ambassadeur in ons land, mevrouw Andreea Pastarnac, te gast in Diest. Tijdens dat bezoek werd de oorkonde getekend die de nieuwe verhouding tussen beide steden bekrachtigt. Dat gebeurde door burgemeester Geert Cluckers en mevrouw Angela Stan, de huidige viceburgemeester van Apold. Zij neemt momenteel de functie van burgemeester waar na het overlijden van gewezen Roemeens voetbalinternational Gabriel Mureșan. Mureșan overleed in de nacht van 8 op 9 juli 2026, op 44-jarige leeftijd. Hij was burgemeester sinds 2020.
Naast de Roemeense ambassadeur en de waarnemend burgemeester van Apold waren ook de voorzitter van Actie Dorpen Roemenië, Jozef Goebels, echtgenote van de overleden burgemeester Daniela Mureșan en Philippe Beke, voormalig ambassadeur voor België in Roemenië, aanwezig.
Een samenwerking met wortels in 1989
Het Roemeniëcomité in Diest begon in 1989 met de organisatie van solidariteitsacties voor Apold, een dorp in Transsylvanië. De samenwerking ontstond binnen de beweging van Roemeense adoptiedorpen. In 1990 reisde een eerste Diestse delegatie naar Apold, kort na de val van het regime van Nicolae Ceaușescu. Het bezoek was het begin van een langdurig engagement dat ook de volgende jaren zeker zal verder gaan.
In de daaropvolgende decennia combineerde het comité hulptransporten met werkbezoeken. Vrijwilligers brachten goederen mee, voerden herstellingen uit en ondersteunden plaatselijke initiatieven. De deelnemers hebben er altijd een principe van gemaakt om hun reis en verblijf zelf te betalen
Van schoolmateriaal tot gezondheidszorg
De hulpactie van het Roemeniëcomité focuste vooral op de jeugd en de opbouw gezondheidszorg voor de inwoners van Apold. Er was ook een opvallend accent op de verzorging van de talrijke paarden in het dorp. Paarden hebben nog een belangrijke rol in de economische activiteiten van de regio.
De schoolkinderen kregen ieder jaar een set verzorgingsproducten maar er was ook aandacht voor een gezond ontbijt en fruit. Het comité ondersteunde de lokale gezondheidszorg met medicatie en verzorgingsmateriaal en volgde samen met de plaatselijke arts een diabetesproject op.
Ook jonge gezinnen en ouderen kwamen aan bod, met verzorgingsproducten voor baby’s en materiaal voor het ouderentehuis in Daia. Vrijwilligers herstelden speeltuigen, banken en andere infrastructuur. Daarnaast droeg het comité bij aan een nieuw dak voor de parochiezaal en richtte het een smidse in. Ook de plaatselijke dierenarts en de brandweer van het nabijgelegen Sighișoara kregen ondersteuning.
Nieuwe voorzitter, nieuwe accenten
Nand Reniers en Jos Uyttebroek waren jarenlang de voortrekkers van die werking. Het overlijden van Reniers in 2021 betekende een zwaar verlies voor de vereniging. Apold was een soort tweede thuis voor hem. Jarenlang plooide Nand zich dubbel om de missies naar Apold voor te bereiden en financieel rond te krijgen. Na zijn overlijden zou zijn makker Jos Uyttebroek de rol als voorzitter tijdelijk overnemen maar in 2024 neemt Jan Reeckmans die functie oo. Hij zal snel een aantal andere accenten leggen. De zeer populaire Draculatocht wordt voor de laatste keer georganiseerd in 2025. Dat veroorzaakte nogal wat commentaar maar de organisatie van de tocht was erg moeilijk geworden en het financieel model ervan stond onder druk. Voor de organisatie van zo’n massaal event zijn heel veel vrijwilligers nodig en die waren steeds moeilijker te vinden. Het comité was verplicht om mensen te betalen om de organisatie op een veilige manier rond te krijgen maar daardoor komt het rendement onder druk. Ook de andere kosten voor de organisatie liepen hoog op. Het Roemeniecomite opteert er uiteindelijk voor om een veel breder maar kleinschaliger aanbod aan activiteiten te ontwikkelen om de solidariteitsacties in Apold te kunnen financieren.
Die samenwerking moet het comité gelukkig niet alleen financieren. Ze krijgen ook naar de toekomst toe hulp van partners uit het bedrijfsleven, sponsors en verenigingen maar ook van de lokale en provinciale overheden. Het nieuwe economische model en de gewijzigde perceptie van de relatie tussen Apold en het Roemeniëcomité moeten de basis vormen voor een gezond samenwerkingsmodel op basis van gelijkwaardigheid.