Een zware noordwesterstorm in combinatie met springtij zette op 3 januari 1976 de regio rond Ruisbroek volledig onder water. Die ramp zou de aanleiding worden voor de start van het Sigmaplan. Dat grootschalig project moest Vlaanderen waterveiliger maken. Ondertussen zijn de gevolgen van de klimaatverandering duidelijk voelbaar. In 2005 werd het oorspronkelijke Sigmaplan aangepast en evolueert het naar een project waarmee ook de uiterst belangrijke natte natuur weer hersteld wordt.
Oorspronkelijk was het Sigmaplan vooral gericht op het Scheldebekken maar ondertussen zijn ook in de Demervallei en rond de drie Netes belangrijke belangrijke herstelprojecten in uitvoering.
Drie projectgebieden in vallei Grote Nete
In de vallei van de Grote Nete zijn drie projectgebieden in ontwikkeling:
- Tussen Hellebrug en Herenbossen: op het grondgebied van Nijlen, Herenthout, Hesit-op-den-Berg en Hulshout
- Ter Borght – de Merode: op het grondgebied van Hulshout, Westerlo en Herselt
- Zammelsbroek: op het grondgebied van Geel, Laakdal en Herselt
De projecten voor het herstel van de natte natuur worden waar mogelijk gecombineerd met toegankelijkheid van het projectgebied voor bezoekers. Vaak gebeurt dat met een combinatie van vlonderpaden en een uitkijkpunt. Vorige week werd een nieuwe uitkijkpunt geopend in het gebied Blaardonk in Laakdal. Het uitkijk is bereikbaar via het vlonderpad aan de Blaardonk.
De constructie heeft twee niveaus en is zo’n zes meter hoog. Het is opgebouwd in de vorm van een vogelnest dat verborgen ligt in het riet.
Dijkverlagingen en drempels
Het Zammelsbroek is momenteel nog volop in transformatie. De werken voor de verlaging van van een aantal dijken start binnenkort. Zo kan de rivier gecontroleerd overstromen, terwijl het natuurlijke reliëf en lokale dijken het achterland beschermen. Net zoals op de Demer komen ook hier drempels op de bodem van de Grote Nete. Die helpen het grondwaterpeil op peil te houden, zodat ook in droge periodes natte riviernatuur kan ontwikkelen.
Die drempels verhogen het overstromingsrisico niet. Ze hebben alleen impact in periodes van laag water. Bij zware regenval vangt het landschap het extra water op, in drogere periodes geeft het dat langzaam weer af. Het gebied tempert op die manier overstromingen én droogte. Wetlands zijn bovendien cruciaal om CO2 op te slaan.
De ontsluiting van het gebied zal op termijn een belangrijke toeristische troef worden. Door de combinatie van kwetsbare maar bijzonder mooie natte natuur en robuuste wandelinfrastructuur kunnen bezoekers de ontwikkeling van de vallei van dichtbij beleven.
Fotocredits: Emilie Hermans (ANB)
