Bij een aantal lokale besturen in Vlaams-Brabant is grote commotie ontstaan over de inkleuring van een reeks natuurbeheerplannen door Natuurpunt, onder meer ook in het Hageland. Burgemeester van Glabbeek Peter Reekmans noemde de houding van Natuurpunt zelfs ronduit arrogant bij de opmaak van het globaal plan voor het Brongebied van de Vossel.
Niet alleen de lokale politiek heeft bedenkingen. Ook onder meer het Algemeen Boerensyndicaat en Boerenbond hekelen het gebrek aan overleg met de agrarische sector en het gebrek aan respect voor de eerder gemaakte ruimtelijke afspraken.
Natuurpunt heeft ondertussen gereageerd. Uit die reactie blijkt vooral dat er een misverstand tussen beide partijen kan zijn over de impact van de opmaak van een globaal plan. Percelen die opgenomen worden in zo’n plan, worden niet noodzakelijk omgevormd naar natuur. Een globaal plan is eerder een visiedocument op de lange termijn.
Brongebied van de Vossel
Het Brongebied van de Vossel is een zeer waardevolle site met onder meer het natuurgebied De Zeyp op de grens van Binkom en Attenrode. Dat gebied is sterk in uitbreiding met zowel oude bossen als typische moerasbossen waar nu al de bergnachtorchis bloeit en waar een grote populatie van levendbarende hagedis en hazelworm leeft. In Spikdoorn in Meensel is een heideterrein hersteld met voor de streek unieke soorten. In het recent aangekochte bronbos van de Oosterboordbeek groeit de zeldzame elzenboleet en in het hellingbos langs de Meenselbeek werd verleden najaar een bijzonder rijke paddestoelenflora aangetroffen, met onder meer honderden zeldzame vliegenzwammen, de beukenmelkzwam, bonte berkenboleet en berkenridderzwam.
De zeer waardevolle bossen in het brongebied van de Oosterboordbeek en Meenselbeek vullen de natte hooi- en droge graslanden en ook de toekomstige heide van het Spikdoornveld aan. In de bronbossen komt goudveil, bittere veldkers en boswederik voor. Er is ook de bekende groeiplaats van de bospaardenstaart.
Burgemeester Reekmans verwijt Natuurpunt nu dat ze voor de Brongebieden van de Vossel in totaal 513 hectare hebben ingekleurd als globaal kader, terwijl maar 77 hectare in beheer of eigendom is van Natuurpunt.
Natuurpunt bevestigt die cijfers maar volgens de organisatie heeft het globaal kader enkel als doel om een ambitieuze visie voor natuurontwikkeling vast te leggen. Ze nemen in zo’n plan gebieden op die in de toekomst voor natuur een grote potentie hebben. Dat zijn bijvoorbeeld gronden die in een natte vallei liggen of die net heel schraal zijn en dus minder interessant zijn voor landbouw.
Dat een perceel opgenomen wordt in een globaal plan heeft verder geen impact. Het globaal kader legt geen beperkingen op voor derden op vlak van teeltvrijheid, pacht, bemesting of afstandsregels. Maar als een eigenaar later wil verkopen is het voor Natuurpunt veel makkelijker om dat perceel aan te kopen als het al is opgenomen in een globaal plan. Als dat niet het geval is moet er eerst een uitbreiding komen van dat plan.
Natuurpunt zegt verder enkel gronden te kopen op vrijwillige basis. Gemiddeld krijgt de organisatie voor zo’n aankoop 70 procent subsidies. 30 procent van de aankoopsommen bestaat uit eigen middelen.
De lokale besturen van de betrokken gemeenten, Glabbeek, Tielt-Winge, Lubbeek en Tienen, zouden door Natuurpunt ook niet op de hoogte zijn gebracht van het natuurbeheerplan. Dat spreekt Natuurpunt echter tegen. De consultatieronde is bekendgemaakt via aanplakking op negen duidelijk zichtbare plaatsen aan het natuurgebied. De plannen werden gepubliceerd op de website van het Agentschap Natuur en Bos en zij hebben de vier gemeenten geïnformeerd.
Uit recente cijfers van Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir blijkt overigens dat in de periode 2010-2019 in totaal 1.960 hectare herbevestigd agrarisch gebied (HAG) een andere bestemming kreeg. Slechts 4% daarvan werd omgezet in natuur, 38 procent ging naar industrie, 20 procent naar recreatiegebied en 13 procent naar woongebied. Natuurherstel is dus niet de grote bedreiging voor de landbouw.