Vorig weekend vond in Wilsele-Putkamel een spectaculaire operatie plaats dat onderdeel is van een veel groter project. Duizend ton beton schoof in iets meer dan een uur onder de spoorlijn, maar aan die ene beweging gingen jaren van ontwerp, voorbereiding en complexe water- en spoorwerken vooraf.
Een betonnen tunnel van zowat 1.000 ton dat in iets meer dan een uur onder een spoorlijn wordt geschoven. In Wilsele-Putkapel vond afgelopen weekend een bijzonder staaltje bouwkunde plaats. De nieuwe fiets- en voetgangerstunnel onder de spoorlijn Leuven-Aarschot werd in zijn geheel op zijn definitieve plaats geduwd. De tunnel wordt een belangrijke schakel van de F25, de fietssnelweg tussen Leuven en Aarschot.
Tunnel van 1.000 ton
De tunnel werd tussen de Bosstraat en de Berghoekstraat in Wilsele geïnstalleerd. Daar bestond al een smalle doorgang voor voetgangers, maar die wordt vervangen door een veel ruimere tunnel waarin fietsers en voetgangers veilig naast elkaar kunnen passeren. De nieuwe doorgang wordt 7 meter breed.
De betonnen tunnelconstructie weegt volgens de berichtgeving van VRT ongeveer 1.000 ton en is ongeveer 5 meter hoog. De lengte van de tunnel is 13 meter. Het gaat om een enorme prefabconstructie die vooraf naast de spoorlijn werd gebouwd.
Niet bouwen onder het spoor, maar inschuiven
Het spectaculaire gedeelte van de operatie vond zaterdagavond en zondag plaats. Het treinverkeer tussen Leuven en Aarschot werd onderbroken. Vervolgens werd het spoor tijdelijk uitgebroken en kon de grond eronder worden weggegraven.
Daarna kwam een zware hydraulische persinstallatie in actie. Die duwde de complete tunnel centimeter voor centimeter richting haar definitieve positie. De operatie duurde ongeveer een uur en een kwartier. Door voor deze methode te kiezen kon de periode waarin de spoorlijn buiten dienst moest blijven tot één weekend worden beperkt.
De operatie lokte zaterdagavond heel wat kijklustigen. Buurtbewoners konden vanaf een kijkplatform volgen hoe de enorme betonnen constructie langzaam onder de spoorweg verdween.
Twee jaar voorbereiding
Achter die relatief korte inschuifoperatie gaat een veel langer bouwproces schuil. De plaatsing werd ongeveer twee jaar voorbereid.
Een van de grootste uitdagingen is het grondwater. Om de bouwput droog en stabiel te houden, moest grondwater worden weggepompt. De bouwput werd bovendien afgeschermd met onder meer damwanden en secanspalen. De put is op bepaalde plaatsen tot ongeveer zes meter diep.
Dat leverde deze zomer nog een opvallend nevenproject op. Het opgepompte grondwater werd niet zomaar afgevoerd. Stad Leuven en provincie Vlaams-Brabant stelden het ter beschikking van inwoners, landbouwers en de stedelijke groendienst. Eind augustus was zo al meer dan 250.000 liter grondwater hergebruikt.
Project van 10 miljoen euro
De provincie Vlaams-Brabant investeert ongeveer 10 miljoen euro in het project. Het gaat daarbij niet alleen om de betonnen tunnelkoker zelf, maar om de volledige realisatie: bouwput, grondwaterbeheersing, spoorwerken, tunnel, aanloophellingen, fietsinfrastructuur en de verdere inrichting van de omgeving.
De tunnel moet vooral een belangrijk knelpunt op de F25 wegwerken. Die fietssnelweg moet uiteindelijk een snelle en veilige fietsverbinding vormen tussen Leuven en Aarschot.
Vandaag moeten fietsers in deze omgeving nog gebruikmaken van minder comfortabele en drukkere verbindingen, onder meer in de omgeving van de Aarschotsesteenweg. Met de tunnel ontstaat een verkeersvrije verbinding onder de spoorlijn.
In combinatie met andere werken aan de F25 in onder meer Kessel-Lo ontstaat uiteindelijk ongeveer 16 kilometer aaneengesloten veilige fietsinfrastructuur.
Nog niet meteen fietsen
Dat de tunnel nu onder de sporen ligt, betekent overigens niet dat fietsers er meteen door kunnen. Na de spectaculaire operatie moet nog heel wat gebeuren.
De aansluitende fietspaden en hellingen moeten worden afgewerkt en het bestaande fietspad langs het spoor wordt verbreed tot vier meter. Ook de omgeving van de tunnel wordt opnieuw ingericht en vergroend. De stad Leuven wil er bovendien meer van maken dan alleen een doorgang en voorziet ruimte die ook als ontmoetingsplek voor de buurt kan functioneren.
Volgens de huidige planning kunnen fietsers de nieuwe verbinding tegen eind 2027 gebruiken.
De fietstunnel in cijfers
- Gewicht: ongeveer 1.000 ton
- Hoogte: ongeveer 5 meter
- Breedte doorgang: 7 meter
- Locatie: tussen Bosstraat en Berghoekstraat in Wilsele-Putkapel
- Fietsroute: F25 Leuven-Aarschot
- Diepte bouwput: tot ongeveer 6 meter
- Investering: ongeveer 10 miljoen euro voor het project
- Geplande ingebruikname: eind 2027