Isala Van Diest (1842 – 1916) was de eerste vrouwelijke arts in België. Recent zijn haar diploma’s gevonden en die vertellen, zoals ondertussen al bekend was, een bijzonder verhaal. Isala mocht namelijk als vrouw geen hogere studies doen in België. De rector van de ondertussen zeshonderjarige universiteit in Leuven, weigerde haar inschrijving. Ze moest uitwijken naar Bern in Zwitserland, waar ze haar studies wel kon volgen.
Je kan de diploma’s van deze overtuigde voorvechtster van vrouwenrechten gaan bekijken in het stadsarchief van Leuven. Rond de documenten zijn een reeks goed uitgewerkte infoborden geplaatst die de figuur van Isala Van Diest duiden.
De expo is opgezet in het kader van Internationale Vrouwendag op 8 maart. De symbolisch toch wel erg opmerkelijke documenten blijven nog tot en met 14 maart publiek beschikbaar. Ze zijn niet alleen een mijlpaal in de strijd voor vrouwenrechten maar ze accentueren ook het belang van het studierecht voor iedereen.
Isala Van Diest werd geboren in Leuven. Ze groeide op in welstellend gezin met zeven kinderen. Haar vader, Pierre Joseph Van Diest, was ook dokter, officieel zelfs stadschirurgijnen en hij was ook verloskundige. De moeder van Isala, Elisabeth Génie, moest zeven kinderen opvoeden maar ze deed dat vanuit een progressief gedachtengoed.
Isala wilde absoluut gaan studeren wat op dat moment, als vrouw, niet evident was. Haar ouders steunden haar ambitie, wat ook al niet evident was. Ze zou haar humaniora uiteindelijk afmaken in het Zwitserse Bern. Isala komt dan terug naar Leuven waar ze geneeskunde wil studeren. Ze krijgt de steun van verschillende professoren maar rector Monseigneur A. Namèche blijft haar inschrijving weigeren. Hij biedt aan dat ze lessen kan volgen om vroedvrouw te worden. Isala geeft niet toe en ze wijkt opnieuw uit naar Zwitserland. Daar haalt ze eerst een diploma natuurkunde. In 1879, ze is dan 39 jaar, haalt ze ook haar diploma geneeskunde.
Ze had dan wel haar diploma maar zelfs werken als arts was in België op dat moment niet mogelijk. Isala ging twee jaar als arts in het New Hospital for Women in Londen werken. In 1882 keerde ze terug naar België, waar ze bijkomende cursussen volgde aan de Université Libre de Bruxelles, die sinds 1880 wel vrouwelijke studenten toeliet. In 1884 slaagde ze voor het centrale examen, en op 24 november van dat jaar werd een Koninklijk Besluit uitgevaardigd dat haar het recht gaf om haar beroep ook in België uit te oefenen.
Naast haar medische carrière was Isala van Diest ook sociaal zeer actief. Haar doctoraatsthesis, Hygiène des prisons, behandelde de gebrekkige medische omstandigheden in de Zwitserse gevangenissen. Haar eerste werk als arts in Brussel was bij Le Refuge, een opvanghuis voor ex-prostituees, waarvan ze ook bestuurslid werd.
Isala was in 1881 betrokken bij de oprichting van de Belgische Société de moralité publique, een pluralistische organisatie die streed tegen de internationale vrouwenhandel en de prostitutie.
In 1892 was ze samen met Marie Popelin, de eerste Belgische vrouwelijke doctor in de rechten, betrokken bij de oprichting van de Belgische Liga voor Vrouwenrechten.
In 1902 moet Isala Van Diest haar activiteiten als arts stoppen omdat ze slechtziend is. Ze verhuist naar Knokke waar ze in 1916 overlijdt.
Het stadsbestuur van Brussel heeft ondertussen de straat waar ze haar praktijk had, Rue Isala Van Diest genoemd. Ook in de nieuwe trendy Hertogensite in Leuven krijgt Isala Van Diest een straatnaam.