Dwangsommen voor trage wegen-activist in Aarschot hadden kunnen oplopen tot 4 miljoen euro

Burgemeester Gwendolyn Rutten verraste vorige zaterdag tijdens de nieuwjaarsreceptie van haar partij in Wolfsdonk. Uiteraard moest ze het in haar speech even hebben over de betaling van 1,65 miljoen euro aan trage wegen-activist Marc Van Damme. “We hebben met die dading een goede zaak gedaan”, zei Rutten. “Het bedrag dat we zouden moeten betalen aan Marc Van Damme had kunnen oplopen tot 4 miljoen euro.”

Dat was toch even slikken. We hebben over die uitspraak meer duidelijkheid gevraagd aan de burgemeester en voorzitter van Open VLD maar tot op heden zonder reactie. Die duidelijkheid kregen we wel van Marc Van Damme zelf.

Eerder drie miljoen

“Ik denk eerlijk gezegd ook dat als we  alles voor de beslagrechters hadden uitgevochten, het bedrag veel hoger zou uitvallen. ”, zegt Van Damme.  “Ik heb mezelf in dit opzicht dus benadeeld. Er lijkt mij geen twijfel over te zijn dat Aarschot er financieel voordeel mee doet deze dading te aanvaarden.  Het alternatief zou veel duurder geweest zijn.  Vier miljoen is evenwel  een overdreven inschatting. Dit is het bedrag indien de vier vonnissen tot nu toe voor 100% niet nageleefd zouden zijn – zo erg is het nu ook weer niet!”

Over welk vonnissen gaat het dan precies

De dading met de stad Aarschot gaat over vier vonnissen waarbij geoordeeld wordt over in totaal 88 wegen.

  • Vonnis dd 10.09.2014 (over 52 wegen). De uitvoeringstermijn is verlopen sedert 11.09.2015. De dwangsom bedraagt 50€ per dag per weg.
  • Vonnis dd 08.03.2017 (pad 33). De uitvoeringstermijn is verlopen sedert  08.03.2018. De dwangsom bedraagt 250€ per dag.
  • Vonnis dd 08.03.2017 (34-tal wegen in Langdorp). De uitvoeringstermijn is verlopen sedert  08.03.2019 en bedraagt 100€ per dag per weg.
  • Vonnis 10.07.2017 (Weg 81). De uitvoeringstermijn is verlopen sedert  10.07.2018 en bedraagt 250€ per dag.

In die vonnissen heeft de rechtbank zich dus bindend uitgesproken maar dat betekent nog niet dat de dwangsommen ook effectief kunnen opgeëist worden. Om dat te laten gebeuren moet de zaak opnieuw beoordeeld worden door de beslagrechter. De eiser moet bewijzen dat de opgelegde maatregelen effectief niet zijn uitgevoerd en in welke mate dat (niet) is gebeurd.

Ondertussen kan de verweerder uiteraard in beroep gaan, wat de stad Aarschot ook effectief gedaan heeft, maar dat verhindert de opeising van de dwangsommen niet. Dat is een gevolg van de zogenaamde Potpourri-maatregelen uit 2015. Die stellen dat alle eindvonnissen uitvoerbaar zijn niettegenstaande hoger beroep. Alle dwangsommen kunnen dus in principe worden ingevorderd, zelfs al gaat de tegenpartij in hoger beroep.

Beslagrechter oordeelt over twee vonnisen

In casu heeft de beslagrechter zich over twee van de vier vonnissen die in de dading zijn opgenomen,  uitgesproken. Het vonnis dd 10.09.2014 en vonnis dd. 08.03.2017.

In het eerste vonnis kreeg de stad Aarschot de kans om het herstel van de wegen te organiseren gedurende een jaar na de uitspraak. De beslagrechter oordeelt uiteindelijk dat in de twee jaar na die uitvoeringsperiode, van 11.09.2015 tot 10.09.2017 dus, het rechterlijk bevel in 70% van de gevallen niet werd nageleefd. Dat alleen al levert een bedrag aan dwangsommen op van 1,3 miljoen euro. Voor de periode nadien zou een apart proces gevoerd worden. Door de dading zal dat dus niet meer gebeuren.

In het tweede vonnis dd 08.03.2017 oordeelt de beslagrechter dat, over de eerste 6 maand na de uitvoeringstermijn, de dwangsom voor dit pad verschuldigd is. Concreet gaat het over 182 dagen  x 250€ = 45.500€.

De twee andere vonnissen zijn voorlopig niet aan de beslagrechter voorgelegd.

Er blijven verder ook nog twee vonnissen die niet in de dading zijn meegenomen omdat de uitvoeringstermijn ervan nog loopt.

  • Het vonnis dd. 25.04.2018 over 23 wegen in Gelrode. De uitvoeringstermijn loopt af op 25.04.2021. De eventuele dwangsom bedraagt 25 euro per dag per weg.
  • Het vonnis dd. 13.04.2019 over nogmaals twee wegen in Gelrode met uitvoeringsdatum 13.04.2022 en eventueel dezelfde dwangsom.

Wij schreven eerder dat de uitspraken in de zes zaken  strikt juridisch correct worden onderbouwd. Marc Van Damme wijst er in dat verband op dat het systeem van dwangsommen precies dient om ervoor te zorgen dat de door de rechtbank opgelegde maatregelen ook effectief worden uitgevoerd.

Hij wijst ook niet uitsluitend naar huidig burgemeester Rutten. “De schande is dat de leden van het college en bij uitbreiding alle gemeenteraadsleden op de hoogte zijn van de vonnissen en de naleving op het terrein perfect kunnen controleren”, zegt hij. “Ze hebben  wetens en willens nutteloze kosten veroorzaakt, eerst door advocaten te betalen om de wet niet te moeten toepassen, vervolgens om de definitieve vonnissen die hen daartoe verplichtten, niet na te leven. 

Verkeerd signaal

Wij blijven echter bij ons oordeel dat de zaak ethisch en democratisch een verkeerd signaal veroorzaakt. Een particulier gaat op systematische wijze op zoek naar trage wegen die de laatste eeuw verdwenen zijn of minstens niet meer toegankelijk zijn. Dat klaagt hij terecht aan en vaak krijgt hij daarvoor gelijk bij de rechter. Daar is in principe niks mis mee. De gemeenten hadden de mogelijkheid om de afschaffing of de verlegging van die wegen uit te voeren. Zeker in een tijd waarin trage wegen opnieuw gewaardeerd worden wint de samenleving bij de actie van Marc Van Damme. Die inspanningen mogen gewaardeerd worden maar het is zeer de vraag of dat activisme mag dienen om een enkele persoon een stevig fortuin toe te schuiven. Strikt juridisch maakt Marc Van Damme op een correcte manier gebruik van het systeem.  Het signaal dat maatschappelijk engagement kan leiden naar persoonlijke rijkdom is echter een zeer verkeerd signaal dat jammer genoeg niet alleen in deze zaak voorkomt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.