De internationale actualiteit maakt duidelijk dat de herdenking van de gruwelijke wereldoorlogen die in de vorige eeuw onder meer ook in Europa werden uitgevochten, absoluut zinvol blijft. Maar dat we nog een nieuw oorlogsmonument zouden inhuldigen, dat is toch enigszins ongewoon.
Op zondag 28 september gebeurde het nochtans in Zoutleeuw en dat hebben we vooral te danken aan Bram en Geert Gourmand. Zij reconstrueerden de geschiedenis van een Britse bommenwerper type Halifax DT-804 die in de nacht van 29 mei 1943 werd neergeschoten boven Zoutleeuw. Twee grootooms van de broers hebben de feiten van kortbij gevolgd en het waren hun verhalen die de broers Gourmand inspireerden om het ganse verhaal bijeen te puzzelen. Uiteindelijk kwam er zelfs een Halifax-comité. De leden daarvan startten uit respect voor de gesneuvelde bemanning een geldinzameling om een monument met infobord te kunnen oprichten. Meer dan 80 mensen brachten 3150 euro bij mekaar via een crowdfundingactie. Het monument werd op zondag 28 september ingehuldigd in aanwezigheid van Vlaams viceminister-president Ben Weyts.
Bombardement met meer dan 700 vliegtuigen
De Britse bommenwerper Halifax DT-804 zou in de nacht van 29 mei 1943 deelnemen aan een zeer grote missie boven het Duitse Wuppertal. Ze moesten daar deelnemen aan een bombardement op bedrijven die oorlogsmateriaal produceerden voor het Duitse leger. Die operatie werd uitgevoerd door liefst 719 vliegtuigen. Vijf van de zes grote fabrieken en 211 andere industriële gebouwen werden compleet vernield. Er werden ook 4000 huizen plat gegooid.
Het toestel steeg op van de RAF vliegbasis Graveley in het Britse Huntingtonshire met zeven bemanningsleden aan boord. De operatie boven Wuppertal verliep perfect voor de Halifax. Het toestel keerde terug via België en daar liep het fout.
Nachtjager Heinz-Wolfgang Schnaufer
In de buurt van Sint-Truiden werd de Halifax gevat door een radar en de bijzonder gereputeerde luitenant-vlieger Heinz-Wolfgang Schnaufer werd erop afgestuurd. Hij zou de bommenwerper uit de lucht schieten. Het was op dat moment zijn elfde overwinning in de lucht. Schnaufer zou de oorlog overleven in de rang van majoor met liefst 97 gelukte en bevestigde neergeschoten vliegtuigen. Er staan verder nog 24 onbevestigde interventies op zijn naam.
Het Britse toestel crashte langs de Durasweg in Zoutleeuw. Zes bemanningsleden kwamen om. Enkel de radiotelegrafist J. Davidson overleefde de crash maar hij werd wel zwaar gewond. Davidson zou later in handen van de Duitsers vallen en hij werd krijgsgevangen gemaakt.
De bemanning van Halifax DT-804
- Vluchtofficier Hoos Ronald (25), piloot, Liverpool
- Sergeant Bell Ernest (25), vluchtingenieur, Belfast
- Sergeant Kennedy John Gerard (22), navigator, Ardwick
- Sergeant Hodge Ronald William (20), navigator/bombardier, Cheshire
- Sergeant Tannock Alexander (20), luchtschutter, Paisley
- Sergeant Taylor Alexander Munroe (22), luchtschutter, Lossiemouth
- Sergeant Davidson John (32), radiotelegrafist, Glasgow
De zes bemanningsleden die in Zoutleeuw sneuvelden werden aanvankelijk begraven in Sint-Truiden. In 1945 werden de graven overgebracht naar het Heverlee War Cemetry.
De inhoud van dit artikel is gebaseerd op informatie van het kabinet Weyts, Bram Gourmand en Jessie Brepoels, http://www.aircrewremembered.com, http://www.35squadron.com.