Tussen Zichem en Testelt worden drie historische meanders opnieuw aangetakt aan de Demer. Dat gebeurt in het kader van het Sigmaplan. De herstelling van meanders heeft ecologisch grote voordelen maar het zorgt er ook voor dat de rivier meer water kan vast houden waardoor wateroverlast beter kan beheerst worden. De ingrepen verhogen dus de waterveiligheid.
De aantakking van de meander op de linkeroever werd vorige week afgerond. De werken gebeuren door teams van het Agentschap Natuur en Bos in samenwerking met VMM en OVAM. Zij herstellen deze week aan die zijde het pad langs de Demer waardoor je weer langs de boorden van de rivier kan wandelen en fietsen tussen de beide dorpskernen. Het landschap ziet er daar meteen compleet anders uit. Waar je vroeger een enigszins saaie rechte weg voor de voeten kreeg, volg je nu de kromming van de meander en dat zorgt voor een totaal andere beleving.
In een latere fase komt er op de linkeroever nog een nieuwe uitkijktoren.
Opmerkelijk. De nog aan te takken meander op rechteroever, in Wizzebeuzeke, zal in feite de oude loop van de Demer doorkruisen en mondt op die manier uit in de meander die nu is aangetakt. (bovenste witte pijl – de onderste pijl geeft de aangetakte meander aan)
De oude loop van de rivier blijft overigens ook open en kan bij zeer hoge waterstanden opnieuw overstromen. Dat effect is ook aan de meander op Vinkenberg gecreëerd.
Kloosterbeemden krijgt wandelpad, deels als vlonderpad ingericht
De aannemer concentreert zich vanaf deze week op de rechteroever. In de Kloosterbeemden worden twee meanders aangetakt die ook het grondwaterpeil permanent moeten verhogen. Dat heeft een heel specifieke bedoeling. De zwaar vervuilde Winterbeek werd de afgelopen jaren over de ganse loop van 17 kilometer op het grondgebied van Beringen, Tessenderlo, Diest en Scherpenheuvel-Zichem gesaneerd. Het verontreinigde slib werd samen met een deel van de bodem uit de waterloop gehaald. Ook de oevers werden afgegraven. In totaal werd 258.000 ton aan vervuilde oevers en waterbodem verwijderd.
De zwaar verontreinigde grond is echter niet overal afgegraven. De natuurontwikkeling op de oevers liet zich al die tijd niet afremmen door de historische vervuiling. In de natuurgebieden rond de verontreinigde beek ontwikkelde zich zelfs een kwetsbare, waardevolle natuur.
In de site van de Kloosterbeemden waren grootschalige afgravingen daardoor geen optie. De Kloosterbeemden is een nat gebied met een hoge natuurwaarde. De inzet van zware machines voor de afvoer is in dit gebied niet mogelijk. Bij het Agentschap Natuur en Bos koos men daarom voor een natuurgebaseerde aanpak die focust op vernatting. Door de Kloosterbeemden te vernatten, vermindert de mobiliteit en biologische beschikbaarheid van vervuilende stoffen. De verontreiniging verspreidt zich dan niet meer en wordt in mindere mate door organismen opgenomen. Het is bovendien een financieel voordelige aanpak.
VMM en De Vlaamse Waterweg kozen er voor om enkel de toplaag af te graven. De diepere verontreiniging wordt ter plaatse gefixeerd, onder meer door de herstelling van de natte natuur. Via een reeks ingrepen op de Demer en op de Winterbeek zelf, wordt het waterpeil hier hoger gebracht.
Het resultaat van al die ingrepen is dat er in de Kloosterbeemden een zeer uitgestrekt wetland van ongeveer dertig hectare ontstaat met een unieke vegetatie en een opmerkelijk divers vogel- en dierenbestand. Als de werken klaar zijn komt er een wandelpad doorheen dat wetland dat deels als vlonderpad wordt ingericht. Je kan dus blijven genieten van de natuurlijke schoonheid die hier gecreëerd wordt. Om het gebied te beschermen en het als stiltegebied te bewaren, wordt de vrije doorgang van Zichem naar Testelt afgesloten.
