Stadsbestuur Diest investeert 5,5 miljoen euro in citadel

Eén van de meest opvallende punten in het beleidsplan “Diest durft” dat het bestuur deze week presenteerde is de herbestemming van de citadel. Dat dossier moddert al een paar jaar aan. Na de verwerving van het unieke monument door de stad in 2012, werd zwaar ingezet op de bouw van een nieuw ziekenhuis op die site. Dat zou de motor moeten zijn om ook de beschermde courtines te kunnen renoveren en herbestemmen.

Een ziekenhuis bouw je echter best niet op de meest onbereikbare plaats van de stad. Een plaats die bovendien ook bouwfysisch heel wat uitdagingen opleverde. Dat is niet alleen complex maar ook duur. Na jaren van plannen opstellen en studies maken ging het licht aan en werd het idee uiteindelijk afgevoerd. Het ziekenhuis komt niet op de citadelsite maar aan de Verversgracht. Veel eenvoudiger, veel simpeler en veel goedkoper.

Intensief gebruik door verenigingen

Ondertussen wordt de site intensief gebruikt. Meer dan 20 verenigingen hebben er hun stek. Zij maken bijna gratis gebruik van de infrastructuur maar ze hebben geen enkele zekerheid. Het gebruik van de lokalen wordt geregeld met een zogenaamd beding ter bede. Als er morgen een investeerder opdaagt die de zaak wil herbestemmen kunnen die overeenkomsten op zeer korte termijn worden opgezegd. Allicht zal daar wel een acceptabele afspraak over mogelijk zijn maar alleszins is er op die locatie geen langetermijnstrategie mogelijk voor de verenigingen.

Er zijn ook regelmatig grotere events. Het meest opvallende is de passage en de aankomst van de wielerwedstrijd Dwars door het Hageland. De organisatoren van Pukkelpop pakten uit met het dancefeestje Garnizoen. In de aangeklede feestloods vinden de kalender rond trendy feestjes van allerlei pluimage plaats.

Voor de stad heeft de aanwezigheid van de verenigingen en de organisatie van events een belangrijk voordeel. Er is sociale controle, al is dat ook relatief. Er gebeuren regelmatig vandalenstreken en allicht plegen die onverlaten hun feiten ’s nachts. dan is er nauwelijks controle.

Bereikbaarheid verbeteren

Het beleidsplan van het nieuwe bestuur heeft alleszins de verdienste dat men de impasse in het dossier wil deblokkeren. Schepen Bart Stals legde uit dat de site een nieuwe trendy groene long in de stad moet worden. De grondoppervlakte van de citadel is ongeveer 15% van de rest van het centrum. Een deelgemeente op zich dus. Dat kan een stevige impact hebben op de verdere ontwikkeling van Diest. Om dat effect te bereiken is de bereikbaarheid van de site vanuit het stadscentrum cruciaal, volgens schepen Stals. Dat is nu enkel mogelijk via een trap die door de para’s gebruikt werd als men soldaten fysiek wilde testen. Zij mochten dan x-aantal keren de trap ophollen tot hun tong tussen de veters van hun fraailederen boots hing. Het alternatief is een zolenvretende beschermde kasseiweg die vooral psychologisch veel langer lijkt.

Combinatie lift-trap

Het bestuur wil dat probleem oplossen met een nieuwe trap en zelfs een lift. Dat idee is niet nieuw. Het werd ook al door het vroegere bestuur gesuggereerd. Nu is het plan dus effectief in de begroting opgenomen en dat mag iets kosten. De geschatte kostprijs bedraagt liefst 1,5 miljoen euro.

De combinatie van liften en trappen wordt in een aantal belangrijke toeristische steden gebruikt als een attractie op zich. Onder meer de liften naar Parc Guëll in Barcelona en naar het Chateau Le Frontenac in Montreal hebben een vermelding in Tripadvisor.

De meest spectaculaire trap-lift combinatie staat in Medellin in Colombia. Die stad is tegen een zeer stijle berg gebouwd en het hoogteverschil was letterlijk een stevige hindernis voor de bewoners uit de lagergelegen sloppenwijken om zich naar een betere status op te werken. Daarom kwam er een gigantische constructie die er niet alleen voor zorgt dat mensen zich veel makkelijker kunnen verplaatsen maar die ook een reeks voorzieningen beter toegankelijk maakt. De lift als sociale hefboom dus.

Ook courtines worden aangepakt

Er staat echter niet alleen een combinatie lift-trap voor de citadel gepland in de meerjarenbegroting. Ook de courtines worden aangepakt. Dat zijn de historische en beschermde gebouwen van de citadel die door defensie werden geschrapt als kazerne, onder meer omdat het onderhoud ervan te duur was geworden. Wat uiteindelijk de bestemming wordt van de courtines zal afhankelijk zijn van het vinden van een private partner. Maar het bestuur wil de zaak niet laten verkommeren. De gebouwen worden “technisch in orde gebracht voor tijdelijke, creatieve en commerciële invullingen”. Navraag bij schepen Bart Stals leert ons dat men de basisvoorzieningen zoals elektriciteit, verwarming en water wil in orde zetten en de insijpeling van water wil voorkomen. Zeg maar een soort casco-situatie. Op die manier worden ook de courtines geschikt gemaakt voor het gebruik door verenigingen en voor activiteiten. Ook daar hangt een stevig prijskaartje aan. Er staat tweemaal 2 miljoen euro in de begroting gereserveerd.

Definitieve herbestemming

De grote uitdaging is daarna om een definitieve herbestemming voor de site te ontwikkelen. In de plannen van het nieuwe bestuur staat een marktverkenning ingeschreven. Dat doet vermoeden dat de herbestemming momenteel niet echt in de stijgers staat. Een van de voorbeelden die af en toe vallen voor de ontwikkeling van de site is Leuven Mindgate. Diest ligt op het kruispunt tussen de twee universiteitssteden Leuven en Hasselt. De bouw van een nieuw ziekenhuis gebeurt in nauwe samenwerking met het UZ Gasthuisberg. Er zijn dus wel wat argumenten om in een dergelijke richting te denken. Het zou voor de stad alleszins een unieke kans zijn om mee te surfen op de versnelling van digitale technologie.

Geef een reactie