N-VA Scherpenheuvel-Zichem stelt voor om een gemeentelijk vrijwilligerskorps op te richten. Dat voorstel wordt besproken tijdens de gemeenteraad van 2 oktober 2025.
De bedoeling van zo’n korps is om inwoners te kunnen mobiliseren om bij te springen tijdens crisissituaties. Denk aan wateroverlast, stormschade of grote incidenten. N-VA-fractieleider Allessia Claes verwijst onder meer naar de kerstperiode van 2022, toen een aantal gemeenten in de omgeving zonder water zaten door leidingbreuken. Een groep geëngageerde vrijwilligers had toen voor een efficiëntere oplossing kunnen zorgen.
Een vrijwilligerskorps kan volgens Claes snel praktische hulp bieden waar dat het meest nodig is. Vrijwilligers kunnen bijvoorbeeld zandzakken leggen bij overstromingen, signalisatie voorzien of ondersteuning bieden bij evacuaties en grote incidenten. Een vrijwilligerskorps is geen vervanging van politie of brandweer, maar een waardevolle aanvulling.
In Vlaams-Brabant hebben volgende gemeenten zich ondertussen geregistreerd: Bertem, Boortmeerbeek, Herent, Hoegaarden, Kampenhout, Kapelle-op-den-Bos, Kortenberg, Landen, Linter, Leuven, Londerzeel, Lubbeek, Meise, Merchtem, Oud-Heverlee, Pajotegem, Pepingen, Roosdaal, Steenokkerzeel, Ternat, Tielt-Winge, Tienen, Vilvoorde.
Gemeentelijke vrijwilligerskorpsen
De gemeentelijke vrijwilligerskorpsen hebben als doelstelling om vrijwillige hulp van mensen snel te kunnen mobiliseren en professionele hulpverleners bij te staan via administratieve of logistieke taken bij lokale nood- of crisissituaties.
Gemeenten die een gemeentelijke vrijwilligerskorpsen wensen op te richten kunnen zich registeren via www.rodekruis.be/vrijwilligerskorps. De voorbije maanden hebben 102 gemeenten zich aangemeld. Dat is een opmerkelijke stijging want begin augustus 2025 waren dat slechts 34 gemeenten.
Om de oprichting van het vrijwilligerskorps finaal te voltooien, is er nog een besluit van de gemeenteraad nodig.
Vlaanderen voorziet 1 miljoen euro financiering zodat gemeenten een vrijwilligerskorps uit kunnen bouwen van minimum 10 tot maximum 80 deelnemers, met ondersteuning van Rode Kruis Vlaanderen. Die financiering is goedgekeurd op 18 juli. De ondersteuning is erop gericht om lokale besturen maximaal te ontlasten bij het uitbouwen en in stand houden van een gemeentelijk vrijwilligerskorps, met respect voor de lokale autonomie. De keuze tot oprichting van een vrijwilligerskorps en de uitvoering ligt volledig in handen van de lokaal besturen zelf.
Alle deelnemers krijgen een EHBO-opleiding als basis. Die wordt door Rode Kruis Vlaanderen gegeven, maar kan lokaal ook door het Vlaamse Kruis gegeven worden. In samenspraak met het lokaal bestuur en lokale hulpverleningsorganisaties zijn ook bijkomende opleidingen of bijscholingen mogelijk. Er zullen ook jaarlijks simulatieoefeningen gehouden worden om deelnemers voor te bereiden op noodsituaties.
Crisistool binnenkort beschikbaar
Burgers zullen zich binnenkort kunnen registreren via een crisistool ontworpen door Rode Kruis Vlaanderen. Eenmaal geregistreerd zijn zij gedekt door de nodige verzekeringen.
Op de crisistool zijn de gemeenten en steden weergegeven die zich hebben aangemeld om een gemeentelijk vrijwilligerskorps te organiseren. Elke gemeente zal kosteloos een eigen pagina kunnen aanmaken. Daarop kunnen ze een hulpvraag lanceren en burgers uit hun gemeentelijk vrijwilligerskorps oproepen in nood- of crisissituaties.
Ook wie geen opleiding volgde als lid van het vrijwilligerskorps, kan zich voor een specifieke noodsituatie spontaan aanmelden in de crisistool. Op die manier is er een schaalbaar model waarbij veel mensen kunnen helpen bij grote crisissen.
Wanneer in Diest ?