De akkers in het Hageland liggen er op sommige plaatsen bijzonder fleurig en kleurrijk bij. Je kan opnieuw ganse stroken met korenbloemen, klaprozen, en gele ganzenbloemen zien.
Dat heeft veel te maken met de beheerovereenkomsten en ecoregelingen die momenteel toegepast worden. Landbouwers kunnen daardoor afwijken van de klassieke teelten om te opteren voor onder meer percelen met bloemen die insecten aantrekken. Dat is uiteraard geen verkoopbaar product maar de landbouwers krijgen voor hun keuze een vergoeding vanuit Vlaanderen.
Beheerovereenkomsten zijn afspraken tussen landbouwers en de Vlaamse Landmaatschappij, waarbij boeren op landbouwpercelen vijf jaar lang specifieke maatregelen toepassen die goed zijn voor de biodiversiteit. In ruil voor hun inspanningen ontvangen ze een vaste jaarlijkse vergoeding.
Ecoregelingen zijn éénjarige maatregelen met een positief effect op milieu, klimaat en /of biodiversiteit. Daarvoor krijgen landbouwers een subsidie van het Agentschap voor Landbouw en Zeevisserij.
Een van de landbouwers die erg enthousiast is over de maatregelen, is Nico Vandervelpen uit Bekkevoort. Hij runt een gemengd akkerbouw- en melkveebedrijf. Nico heeft zo’n zeven hectare met bloemenakkers, faunaranden en faunavoedselgewassen. Een deel van die percelen liggen in een beheergebied voor akkervogels. Die soorten hebben het momenteel zeer moeilijk omdat hun habitat onder druk staat.
Nico legde op die percelen faunaranden aan. Dat zijn stroken met gevarieerde vegetatie waarin vogels zoals veldleeuweriken maar bijvoorbeeld ook gele kwikstaarten voedsel en schuilplaatsen vinden.
Hij zaait op die percelen ook granen en zaadleverende soorten die blijven staan tot in het voorjaar. Dat zorgt ervoor dat de akkervogels ook in de winter nog eten hebben.
Nico Vandervelpen startte een paar jaar geleden ook met de aanplant van lange rijen walnotenbomen en hazelaars in een koeienweide. Dat heeft impact op het klimaat want de bomen houden koolstof vast.
De koeien profiteren er ook van omdat er meer schaduwplekjes zijn in de weide. De dieren kunnen daar in hete zomers beschutting zoeken. Vanaf 20°C en bij een hogere relatieve luchtvochtigheid ondervinden koeien hittestress. Ze hebben dan minder eetlust en gaan minder melk geven, Als ze kunnen afkoelen in de schaduw van de bomen is de productiviteit hoger.
Het agroforestry-perceel van Nico Vandervelpen is 4,34 ha groot en er werden meer dan 200 bomen op aangeplant, 174 hazelaars en 68 notelaars. Er is veel aandacht besteed aan de juiste plantafstand en de soortenkeuze. Voor een goede ontwikkeling van de boomkruinen, maar ook voor de doorgang van de machines zijn afstanden belangrijk. Een voordeel van walnoten is dat deze boomsoort zeer laat in blad komt, namelijk rond mei en sommige cultivars zelfs maar in juni. In het voorjaar krijgt het gras nog het volle licht en kan er nog een vroege snede gras geoogst worden.
De bomen leveren niet alleen klimaatwinst en extra comfort voor de koeien op. De opbrengst van de bomen is onderdeel van het economisch model van agroforestry.
De landbouwer investeert ook in alternatieve teelten. Hij heeft onder meer een halve hectare blauwe bessen die hij lokaal en niet via de veiling verkoopt. De prijs op de veiling is voor Nico te laag. Daarom zet hij zijn bessen rechtstreeks in de markt.
In 2012 begon zijn vrouw An Distelmans met het maken van ambachtelijk hoeve-ijs. De Peinwinning is ondertussen een bekend adres bij de liefhebbers van smakelijk hoeve-ijs.