Een wandelaar zag vorig weekend een wasbeer in de Demerbroeken. Die melding kwam eerst in de sociale media terecht en het werd vervolgens overgenomen in een aantal nieuwsmedia. Zelf VRT NWS selecteerde het schattig lijkende dier als onderwerp in het primetime journaal.
Wasberen zijn zeker geen nieuw fenomeen in de Demerbroeken en jammer genoeg ook niet in steeds meer regio’s in Vlaanderen. Natuurfotograaf Eric Eyckmans kon in de zomer van 2023 al een paar wasberen fotograferen in de omgeving van Testelt.
Er waren in het verleden al meerdere meldingen van wasberen in het Hageland. Koen Van Den Berge, Jan Gouwy, Filip Berlengee en Kurt Schamp schreven de uitgebreide brochure “De wasbeer in Vlaanderen” voor het Instituut Natuur en Bosonderzoek.
De auteurs vermelden al een observatie begin januari 2020 in Averbode. Dat dier werd weg gevangen. In Herselt werd in februari 2020 een vroegdrachtig vrouwtje dood gereden in Herselt. In februari 2021 werd een jong mannelijk dier eveneens dood gereden in Westerlo. In december 2022 werd een wasbeer doodgereden in Schaffen. Op 19 juni 2023 werd een jong dier gefotografeerd in Diest.
Er vallen dus nogal wat verkeersslachtoffers maar dat bedreigt de populatie niet. De soort groeide eerder al explosief aan in Wallonië. Daar leven momenteel meer dan 60.000 dieren. Dat kan uiteindelijk een probleem worden, ook in Vlaanderen. Je kan de wasbeer rustig als een vriendelijk roofdier maar vooral als een opportunist wegzetten. De wasbeer leeft graag in de buurt van mensen. Het dier eet onder meer keukenafval maar hij durft ook kippen en ander pluimvee mee pakken. Ze plunderen moestuinen, vuilnisbakken en eetbakjes van huisdieren.
In de natuur zijn wasberen predatoren. Ze staan bovenaan de voedselpiramide en durven ook nesten roven van een aantal bedreigde vogels.
Wasbeerrondworm gevaarlijk voor mensen
Voor de mens zijn wasberen in hun gedrag niet gevaarlijk voor de mens maar er is wel een gezondheidsrisico dat weliswaar beperkt is maar als het zich voordoet kan het bijzonder nare gevolgen hebben. Wasberen kunnen drager zijn van de wasbeerrondworm, dat is een parasiet die ook bekend is van andere zoogdieren. Ondertussen zijn twee gevallen vast gesteld van wasberen die besmet zijn met de gevreesde parasiet, een in Vlaams-Brabant en een in Limburg.
De wasberen zelf worden niet ziek van de parasiet maar bij mensen kan het ernstige, soms zelfs fatale, neurologische klachten opleveren. Welke klachten zich ontwikkelen hangt waarschijnlijk af van de hoeveelheid eieren die zijn opgenomen.
Mensen kunnen zichzelf besmetten als ze eitjes van de wasbeerrondworm binnenkrijgen, bijvoorbeeld als ze in aanraking komen met mest van geïnfecteerde wasberen. Mensen kunnen ook worden besmet door eitjes die vastgeplakt zitten aan de vacht en die via de handen en mond worden opgenomen.
Wie een wasbeer opmerkt kan die waarneming best zo snel mogelijk melden via www.waarnemingen.be/exoten.
De dieren worden dan afgevangen door een team van het Natuurhulpcentrum. De wasberen gaan daarna een maand in quarantaine. Als ze niet ziek zijn worden ze naar een zoo overgebracht.