De tropische omstandigheden maken duidelijk dat onze leefkernen veel meer groen en vooral meer bomen nodig hebben. Die zorgen onder meer voor schaduw en koelte en dat is precies waar zowat iedereen momenteel naar snakt.
Toch sloten ploegen van het lokaal bestuur in Diest vanmorgen de toegangen tot het citadelbos af. De hevige warmte zorgt voor hittestress bij de monumentale beuken. Volgens boswachter van het Agentschap Natuur en Bos Geert Coninx zijn die bomen ongeveer 170 jaar oud en ze naderen hun eindleeftijd. Ze kunnen totaal onverwacht zware takken verliezen en dat houdt te grote risico’s in voor wandelaars.
Specifiek plantpatroon medeoorzaak
De beuken werden in het midden van de negentiende eeuw aangeplant als onderdeel van de 19de- eeuwse verdedigingswallen rond Diest. Het glacis rondom de gebouwen werd voorzien van zo’n zevenhonderd beuken en eiken. De aanplanting gebeurde in een slim doordacht plantpatroon, het zogenaamd quinqonce systeem.
Dat is een plantpatroon waarbij bomen of struiken niet in rechte rijen, maar verspringend worden geplant. Elke plant staat in het midden tussen vier planten van de vorige en volgende rij. Zo ontstaat een patroon zoals de vijf ogen op een dobbelsteen.
Deze specifieke methode van aanplanten was al bij de Romeinen bekend maar het was toch vooral populair in de Franse tuinarchitectuur waar ruimtegebruik, symmetrie en esthetiek centraal stonden.
Op het glacis van de citadel was het syteem onderdeel van het Chasseloup-Laubat-verdedigingssysteem, dat sterk inzet op vrij schootsveld en gecontroleerde terreininrichting. Het had dus ook een belangrijk militair voordeel.
Het gevolg van de plantmethode is dat er veel ruimte is tussen de bomen waardoor de takopbouw lager gebeurde. Dat effect werd nog versterkt door een kapping die ongeveer tachtig jaar geleden werd uitgevoerd. Allicht zijn toen een aantal rijen bomen weg gehaald waardoor de takken nog langer en zwaarder werden.
Eindleeftijd bereikt
Wie de bomen in het citadelbos bekijkt, zal merken dat ze signalen geven dat hun eindleeftijd bereikt is. Ze hebben veel dood hout, de bomen krijgen zwammen en bij hevige wind breken frequent zware takken af. Dat is onvoorspelbaar. Het fenomeen kan zich voordoen bij ogenschijnlijk gezonde bomen en precies daardoor wordt het gevaarlijk.
Hittestress
De abnormaal hoge temperaturen zorgen bovendien voor hittestress bij de beuken. De bomen verliezen veel water via hun bladeren. Dat kan tot 300 liter per dag zijn. Door de droogte kunnen de bomen ‘s nachts echter onvoldoende water opnemen. De zware takken verliezen daardoor aan elasticiteit en dat kan tot breuk leiden. In het citadelbos staan ze ook nog eens op harde ijzerzandsteengrond waardoor ze een oppervlakkig wortelgestel hebben en dat maakt ze nog onstabieler.
Risico te groot
Alle factoren samen maken dat het risico momenteel te groot is om nog wandelaars in het citadelbos toe te laten. Boswachter Geert Coninx gaat samen met een boomchirurg zo snel mogelijk een plan van aanpak uittekenen. Ze zetten maximaal in op ecosnoei. De bomen worden dan naar een hoogte van zes meter terug gesnoeid. Na de snoeiwerken wordt het citadelbos terug open gesteld. Het is wel mogelijk dat een paar wandelwegen na de snoei afgesloten blijven omdat sommige grote bomen te onstabiel zijn. Geert Coninx denkt dat de snoeiwerken een drietal weken zullen duren.
Belangrijk! Dit weekend vindt het bierfestival Hopville plaats op de site van de citadel. Dat event heeft geen hinder van de afsluiting van het bos. Maar een verfrissende boswandeling zit er dus voorlopig even niet in. Voor uw eigen veiligheid!
