Het Europees subsidiëringsprogramma LEADER bundelt en verdeelt financiële middelen van Europa, Vlaanderen en de provincie Vlaams-Brabant om er projecten mee te steunen die kaderen in de ontwikkeling van het platteland in het Hageland. Die projecten moeten gericht zijn op innovatieve en duurzame lokale landbouwproductie en -afzet, biodiversiteit en landschapskwaliteit of leefbare en levendige dorpen.
De subsidie kan aangevraagd worden door gemeenten, OCMW’s, VZW’s en koepelverenigingen in de gemeenten Aarschot, Begijnendijk, Bekkevoort, Bierbeek, Boutersem, Diest, Geetbets, Glabbeek, Hoegaarden, Holsbeek, Kortenaken, Landen, Linter, Lubbeek, Rotselaar, Scherpenheuvel-Zichem, Tielt-Winge, Tienen, Tremelo en Zoutleeuw.
De subsidies worden verdeeld door LEADER Hageland +, een platform waar gewezen gedeputeerde Monique Swinnen nog steeds voorzitter is. Ook tijdens haar actieve carrière als provinciaal gedeputeerde sluisde Monique Swinnen via dit kanaal aanzienlijke middelen naar het Hageland.
Vorige vrijdag maakte het team van LEADER Hageland + de nieuwe lijst bekend met projecten die ondersteuning krijgen. Ze verdelen 775.000 euro onder 20 projecten.
Een opsomming:
Ontmoeting Siddartha Klerenshop | de subsidie bedraagt 50.000 euro
De tweedehands kledingwinkel in de boerderij van Siddartha wordt gerund door een groep van 20 vrijwilligers uit de lokale gemeenschap. De klerenshop moet dringend opgefrist worden. De LEADER-steun wordt gebruikt om de toegankelijkheid te verbeteren en om de isolatie en duurzame inrichting van de winkel-, stock- en sorteerruimte te verbeteren.
In de volgende fase komt er een fietscafé en een winkel in samenwerking met de verantwoordelijken van Apojo/zorgcentrum Siddartha.
BarKans | de subsidie voor Het Balanske bedraagt 50.000 euro
In 2026 opent in Diest nabij de Hasseltsepoort de koffiebar BarKans. Dat moet een warme ontmoetingsplaats worden waar jong en oud welkom zijn voor koffie, soep, lichte lunches en zoetigheden.
De koffiebar wordt gerund door bewoners van het woonproject voor personen met een beperking, met professionele begeleiding. Respect, gelijkwaardigheid en betrokkenheid staan centraal.
Het interieur wordt duurzaam ingericht met tweedehands materialen en nieuwe, aangepaste apparatuur. Met de steun van LEADER worden onder andere meubilair, keukenapparatuur, decoratie en een gebruiksvriendelijk kassasysteem gerealiseerd.
Waterhof: van ruïne naar bruisende ontmoetingsplek in Melkwezer | de subsidie bedraagt voor de
Erfgoedstichting Vlaams-Brabant bedraagt 99.973,44 euro
Project Waterhofsite wil een kwaliteitsvolle ontmoetingsplek creëren in de dorpskern vanMelkwezer.
Spil van de Waterhofsite is een gerestaureerde 18de eeuwse stalvleugel, dat als beschermd monument de uitstraling van de plek bepaalt.
Binnen dit LEADER-project wordt een aantrekkelijke nieuwbouw gerealiseerd dat in architecturale dialoog gaat met het beschermde monument. Op deze manier wordt tegemoet gekomen aan de vraag naar ruimte voor de plaatselijke jeugdbeweging en naar een multifunctionele ontmoetingsplek voor de gemeenschap.
Deze nieuwbouw bestaat uit 3 polyvalente ruimtes, berging, technieken en een apart bereikbare, toegankelijke sanitaire blok, dat de multifunctionele inzetbaarheid van de site sterk verhoogt.
Verenigingshuis OverMulk in Tienen | de subsidie aan de ToverWijzer bedraagt 40.000 euro.
Dit project voorziet in de bouw van een duurzame polyvalente (sport)zaal bij methodeschool De Toverwijzer in Tienen. Dat moet een ontmoetings- en activiteitencentrum worden voor de buurten Overlaar, Nieuw Overlaar en Mulk.
De zaal wordt multifunctioneel ingezet voor zowel de school als buurtverenigingen, sportclubs en culturele evenementen. Dat moet het gebrek aan gemeenschappelijke ruimtes compenseren na het verdwijnen van het oude ontmoetingscentrum/kerk, wat een sociaal gat in de buurt heeft achtergelaten.
De duurzame nieuwbouw, gemaakt van ecologische materialen zoals strobalen en leem, wordt gerealiseerd via participatieve workshops waarbij buurtbewoners actief betrokken worden. Naast een duurzame infrastructuur versterkt het project ook de sociale cohesie door samenwerking tussen de school, buurtorganisaties en de Stad Tienen.
Opwaardering Site Chiromeisjes Baal | de subsidie voor Chiromeisjes Baal bedraagt 50.000 euro
Dit project moet de duurzame opwaardering van het chiroheem van de chiromeisjes van Baal realiseren. Het moet een veilige, toegankelijke en moderne infrastructuur worden voor de chiroactiviteiten maar ook voor de verhuur.
Het sanitair in het hoofdgebouw dateert uit de jaren 1990 en wordt volledig vernieuwd. Er komt een overdekt terras zodat buitenactiviteiten zoals winterbars, kampen en evenementen in alle weersomstandigheden kunnen doorgaan. Het kleine grasveld wordt uitgerust met picknicktafels en een ingebouwde vuurkorf voor veilig gebruik tijdens kampvuurmomenten. Het naastgelegen bosje wordt ontsloten door de afbraak van een verouderd bijgebouw, terwijl een nieuwe omheining de veiligheid van de kinderen waarborgt.
De verbeteringen dragen bij aan de kwaliteit van de activiteiten en stimuleren gebruik door andere organisaties.
Leven op de wei van ’t Paenhuys: belevingslandbouw en gemeenschapsopbouw in Hoegaarden | de subsidie voor Jeugdhuis ’t Paenhuys bedraagt 39.567 euro.
Dit project ambieert de herontwikkeling van de ommuurde wei van ’t Paenhuys in Hoegaarden tot een bruisende, multifunctionele plek waar landbouw, natuur, educatie en ontmoeting samenkomen. Met de restauratie van de historische muur en een nieuwe inrichting wordt een belevingslandschap gecreëerd. De wei wordt een plaats voor belevingslandbouw, gecombineerd met activiteiten voor scholen, verenigingen en buurtbewoners. Inclusie en verbinding staan centraal, met initiatieven zoals volkskeukens, snoeicursussen en culturele evenementen. De kerngroep van gebruikers coördineert het beheer en stimuleert participatie vanuit de gemeenschap. LEADER-subsidies worden ingezet om evenementen te organiseren, doelgroepen te bereiken en de site duurzaam te ontwikkelen als een open, toegankelijke en inspirerende plek.
De bacterievuur app: implementatie van de nieuwe leidraad voor bacterievuurbeheersing van Proefcentrum Fruitteelt | de subsidie bedraagt 13.573,56 euro
Dit project moet toelaten om een app te maken om de verspreiding van bacterievuur efficiënter te beheersen. Deze app maakt het mogelijk om infecties te melden met GPS-coördinaten, foto’s en plantinformatie. De app stuurt deze meldingen door naar de bevoegde instanties. Gebruikers kunnen de status van hun melding opvolgen en een archief houdt eerdere meldingen bij voor toekomstige opvolging. De app kan communiceren met lokale overheden en brandweer, zoals meldingen voor verbranding van geïnfecteerd materiaal. Daarnaast bevat het educatieve elementen zoals een galerij met herkenningsfoto’s van bacterievuur. Het project integreert de leidraad voor bacterievuurbeheer, opgesteld door pcfruit, in een praktisch hulpmiddel dat de samenwerking tussen fruittelers, overheden en derden vereenvoudigt. De werking van de app wordt verduidelijkt op een studiedag en via webinars.
De KSA Klust! – Renoveren en vergroenen KSA-lokalen in Glabbeek | de subsidie voor de gemeente Glabbeek bedraagt 100.000 euro
Dit project wil de renovatie van de KSA-lokalen in Wever en de transformatie van de buitenomgeving realiseren. Het gebouw wordt volledig vernieuwd, met behoud van authentieke elementen. Ook de zolder wordt omgevormd tot extra leef- of opslagruimte. Het gebouw wordt uitgerust met zonnepanelen.
De omliggende tuin wordt ingericht met streekeigen planten en bomen om biodiversiteit en verkoeling te bevorderen. Het speelplein wordt onthard, heraangelegd met groenaccenten en voorzien van speeltuigen en zitplaatsen. Via een participatietraject worden kinderen, jongeren en lokale verenigingen nauw betrokken bij de uitwerking.
Landense Erfgoedbomen: Bron van verhalen en veerkracht | de subsidie voor stad Landen bedraagt 39.600 euro
Dit project in Landen richt zich op het duurzaam behoud van waardevolle historische bomen en het vergroten van de waardering voor deze landschapselementen. Via een inventarisatie worden beeldbepalende bomen in kaart gebracht en hun geschiedenis onderzocht. Dit resulteert in een interactieve kaart en een duurzaam beheersplan.
Burgers worden betrokken door verhalen te delen en extra bomen aan te dragen, wat sociale cohesie bevordert. Het project maakt historische bomen herkenbaar en aantrekkelijk door standplaatsverbetering, zitplaatsen en QR-codes die toegang geven tot verhalen en luisterfragmenten over streekidentiteit en mentaal welzijn. Fiets- en wandelroutes verbinden deze bomen, gekoppeld aan bestaande initiatieven.
Zorgverleners krijgen hulpmiddelen zoals informatiefiches en boekjes om kwetsbare burgers te ondersteunen. Sensibiliseringsacties zoals info-avonden en een “Dag van de erfgoedbomen” versterken het draagvlak voor dit erfgoedproject.
Verbonden in verbondenheid | de subsidie voor de culturele dorpsraad Waanrode bedraagt 7.200 euro
In 2025 bestaat de Culturele Dorpsraad Waanrode vzw 50 jaar. Op 28 januari 1975 werd deze opgericht als het overkoepelende orgaan voor het verenigingsleven van Waanrode.
Naar aanleiding van deze verjaardag wil de dorpsraad in 2025 een pakket activiteiten organiseren om de bewoners en de verenigingen van het dorp dichter bij elkaar te brengen en een nieuwe stimulans te geven aan het dorps- en verenigingsleven in Waanrode.
Afhaalpunt Rimpeling – Lekker Lokaal | de subsidie voor Zorgboerderij Rimpeling uit Tremelo bedraagt 7.200 euro
Afhaalpunt Rimpeling – Lekker Lokaal ontstond uit een samenwerking tussen lokale boeren en producenten. Klanten bestellen en betalen rechtstreeks bij de deelnemende partners en halen hun bestellingen af op Zorgboerderij Rimpeling op vrijdagnamiddag. Voor de zorggasten van de zorgboerderij is dit een opportuniteit om hun sociale vaardigheden te oefenen. Voor de deelnemende landbouwers en producenten is dit een extra mogelijkheid om hun afzetmarkt van lokale producten te vergroten.
In de zomermaanden staan alle producten buiten, maar bij regen en in de winter moeten die bestellingen binnen worden uitgestald. Hiervoor was de werkruimte veel te klein geworden. Met de subsidie wordt een pippowagen/werfkeet met koelkast en diepvries gerealiseerd en erg komt een kastenwand in de inkomhal om alles droog en hygiënisch te stockeren.
Parochiezalen: centra van het gemeenschapsleven | de subsidie voor parochiezalen Holsbeek bedraagt 7.200 euro
De recent opgerichte vzw Parochiezalen Holsbeek beheert de vier parochiezalen van de gemeente. Het team van de vzw wil het gebruik van de zalen stimuleren met een dorpsfeest. Dit feest omvat een 10 km lange wandel- of fietstocht langs de zalen, waar bezoekers tussenstops maken voor tentoonstellingen over hun geschiedenis en mogelijke activiteiten. Gidsen en een website bieden extra informatie over de zalen en hun reserveringsmogelijkheden. Elke zaal krijgt een unieke invulling: in Holsbeek-Dorp wordt samenwerking met lokale verenigingen belicht, in Kortrijk-Dutsel zorgen sketches voor sfeer, in Sint-Pieters-Rode serveren de Bierridders lokaal bier en in Nieuwrode zijn er hapjes en pannenkoeken. Het doel is om de gemeenschap te verbinden, het gebruik van de zalen te promoten en vrijwilligers te werven om deze ontmoetingsplekken te ondersteunen.
Van dorpszaal naar dorpshuis in Hogen (Geetbets) | de subsidie voor de VPZ Gelalizo 2351 bedraagt 7.200 euro
PC Hogen in Geetbets wil de zaal flexibeler en betaalbaarder maken voor kleinere verenigingen en lokale initiatieven. Ze bereiken dit door een deel af te bakenen en om te vormen tot een gezellig dorpscafé. Dit gedeelte, dat het tooggedeelte omvat, wordt ingericht in samenwerking met het bestaande café en verenigingen. Het podium wordt omgebouwd tot een vergaderruimte, en de zaal krijgt een frisse uitstraling met nieuwe meubels en een likje verf. Het doel is om de zaal beter te benutten, ook door de week, en buurtbewoners te stimuleren om kleinschalige ontmoetingsactiviteiten te organiseren. Zo wil men de sociale dynamiek in de gemeente versterken.
Boer en burger samen op wandel in Neerlinter | de subsidie voor OKRA Neerlinter bedraagt 7.200 euro
OKRA Neerlinter en het Regionaal Landschap werken samen aan de verbetering van het wandelnetwerk in de Getevallei. Het project omvat twee luiken: een nieuwe rustplek met bank en schaduwboom bij de boomgaard van de Melkerhei en het herstel van een vlonderpad en een rustpunt bij een boomkapel. De rustplek bij de Melkerhei biedt uitzicht op een historische boomgaard en bevordert de verbinding tussen boer en burger. De bank is gemaakt van lokaal hout en geleverd door een boomverzorger uit de regio. Het vlonderpad wordt toegankelijker gemaakt en versterkt de wandelervaring in Neerlinter.
Een moderne keuken in zaal Demervallei voor een verbindend verenigingsleven | de subsidie voor Koninklijke Fanfare De Demervallei uit Aarschot bedraagt 7.200 euro
Zaal Demervallei speelt een centrale rol in het dorps- en verenigingsleven van Langdorp. Door via dit project te investeren in de keukenfaciliteiten, kan de zaal deze rol blijven uitoefenen in de toekomst. Lokale verenigingen kunnen er gebruik van blijven maken en er hun activiteiten organiseren in optimale omstandigheden.
In de voetsporen van Damiaan – rustpunt Demerbeemden in Betekom | de subsidie voor Regionaal Landschap Noord-Hageland bedraagt 3.000 euro
Langsheen de pelgrimsroute van Tremelo naar Scherpenheuvel ontwikkelt men een 2de extra rustpunt tussen de Grote Laakbeek en de Demer. Een plekje om te bezinnen en elkaar te ontmoeten. Het rustpunt komt in een notenboomgaard vlakbij de Demertrefplaats Gelrode/Betekom en is opgenomen in het wandel-, fiets- en trage wegennetwerk tussen de twee gemeenten.
Breng straffe smaak in je Hagelandse zaak | de subsidie voor Streekproducten Vlaams-Brabant bedraagt 7.200 euro
Dit project gaat streek- en hoeveproducten uit het Hageland promoten, met een speciale nadruk op Hagelandse wijnen. Het doel is om lokale restaurateurs en logies-uitbaters te overtuigen deze producten op hun menu te zetten en zo als Hagelandse ambassadeurs te fungeren.
Een onderzoek onder horeca-ondernemers geeft inzicht in de bekendheid, interesse en gebruik van deze producten.
Er wordt een B-to-B beurs georganiseerd waar producenten en horeca-ondernemers elkaar ontmoeten en waar workshops en lezingen worden aangeboden. Horecazaken kunnen zich tijdens de beurs registreren als “Hagelandse ambassadeur”, waarbij ze zich verbinden om Hagelandse producten en wijnen op hun menu te zetten. Na de beurs ontvangen zij een speciale menukaart.
Gasten die een fles Hagelandse wijn bestellen, ontvangen een dropstop cadeau. Het uiteindelijke doel is om de zichtbaarheid en het gebruik van Hagelandse producten in de horeca te vergroten.
Knopen doorhakken in het exotenbeheer: indammen van Japanse duizendknoop e.a. in Zuid-Hageland | de subsidie voor Regionaal landschap Zuid-Hageland bedraagt 104.850 euro
Met dit koepelproject pakt Regionaal Landschap Zuid-Hageland, op vraag van en in samenwerking met de negen gemeenten van haar werkingsgebied, het probleem van de exoten op openbaar domein aan. Deze invasieve uitheemse soorten vormen een bedreiding voor de biodiversiteit en de landschapskwaliteit in de regio.
In de aanpak hiervan, volgt men de Europese drietrapsaanpak van preventie, snel opsporen en ingrijpen en beheren en terugdringen. Door het inventariseren, het sensibiliseren en opleiden van verschillende doelgroepen, het uitwisselen van informatie met experten uit binnen- en buitenland, en het effectief gericht beheren van een aantal zichtbare locaties (pesticidevrij, werkbaar en betaalbaar) op maat van de streek en evalueren, wil men de verspreiding van invasieve exoten indijken.
Initiatiefnemer:Regionaal landschap Zuid-Hageland samen met gemeente Linter, gemeente Geetbets, gemeente Kortenaken, gemeente Hoegaarden, gemeente Glabbeek, gemeente Boutersem, stad Tienen, stad Zoutleeuw, stad Landen
Houtig erfgoed leeft – levende geschiedenis in de dorpsgemeenschap | de subsidie voor Regionaal Landschap Noord-Hageland bedraagt 81.300 euro
Met het koepelproject ͚Houtig erfgoed leeft͛ wil men dit levend erfgoed opwaarderen en opnieuw onder de mensen brengen. Houtig erfgoed zijn bomen en/of struiken met erfgoedwaarde in de vorm van monumentale bomen, kapelbomen, oude houtkanten, houtwallen, bomenrijen en dreven. Hierbij speelt naast de inventarisatie en beheer van dit houtig erfgoed ook de betrokkenheid van de inwoners een grote rol. Dit gaat zowel om de gewone inwoners van de betrokken gemeenten, als een groep geëngageerde vrijwilligers die als ‘knotteam’ knotbomen zullen onderhouden.
Home-Start Hageland, verbindend op weg met gezinnen | de subsidie voor Home-Start Vlaanderen bedraagt 54.600 euro
Het project Home-Start biedt kwetsbare gezinnen in Tielt-Winge, Bekkevoort en Begijnendijk steun via vrijwillige gezinsbuddy’s, die ouders wekelijks helpen met opvoeding, administratie en schoolzaken. Door vrijwilligers te werven en op te leiden, worden gezinnen en inwoners uit de buurt met elkaar verbonden. Het initiatief verloopt in nauwe samenwerking met de gemeenten en de Huizen van het Kind. Het streeft ernaar het aantal ondersteunde gezinnen in de regio te verhogen van 50 naar 75. Een halftijdse beroepskracht coördineert de werking, die naast praktische hulp ook gemeenschapsvorming bevordert en kinderontwikkeling stimuleert. De projectsubsidie binnen dit LEADER koepelproject ondersteunt de opstart en uitbouw van deze werking voor twee jaar, met als doel duurzame verankering in het gemeentelijk beleid.
Ook voor 2025-2026 werd intussen een projectoproep gelanceerd. Die loopt nog tot en met 21 maart.
Meer info: https://hagelandplus.be