Uit berekeningen van VITO, dat is de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek, blijkt dat het herstel van de Demerbroeken jaarlijks voorlopig 89.000 extra bezoekers aantrekt. Dat zorgt voor 18 bijkomende jobs en 743.000 euro extra inkomsten. De Demerbroeken zorgden al voor 3,6 miljoen euro inkomsten wat nu dus stijgt naar 4,35 miljoen euro.
De aanwezigheid van groen en natuur zorgen er ook voor dat mensen minder psychische klachten en hartaandoeningen hebben. Inwoners van de regio gaan duidelijk minder naar de dokter en zijn minder vaak afwezig op het werk. De besparing voor de ziekteverzekering en voor de bedrijven was al 12,8 miljoen en dat effect stijgt door de sanering met 40.000 euro.
Reine Spiessens van de Biodiversiteitscoalitie voegt daar nog een argument aan toe. De creatie van Wetlands tegen overstromingen zijn veel goedkoper en effectiever dan technische oplossingen zoals dijken. Door de sanering wordt 300 ton CO2 extra vastgelegd, de waterkwaliteit stijgt door het verwijderen van stikstof, de erosie vermindert, de waterinfiltratie verhoogt en er wordt maar liefst 375.000 m³ extra water vastgehouden wat voor veel meer waterveiligheid zorgt.
Creatie van wetlands in Kloosterbeemden
In de Kloosterbeemden in Zichem wordt de volgende maanden een redelijke uitgestrekte site heraangelegd als wetlands. Wandelaars zullen daar ook een nieuw wandelpad kunnen gebruiken dat dwars door die wetlands loopt en deels met een vlonderpad wordt ingericht.
De Wetlands komen in de omgeving van de vroegere Winterbeek. Die beek was biologisch volledig dood door de decennialange lozingen van zware metalen van Tessenderlo Chemie. Uiteindelijk sloten de chemiereus en Vlaanderen een akkoord om de Winterbeek te saneren. De sanering werd opgedeeld in vier fases. Het vierde segment waren de Kloosterbeemden. De sanering moest daar zeer voorzichtig worden aangepakt om de zeer gevoelige natuur niet nog meer te beschadigen. Uiteindelijk werd er Europese toptechnologie ingezet om de zware metalen in de grond vast te zetten en ze daar te laten degenereren. Om dat te doen is slimme vernatting nodig. De methode houdt overigens geen risico’s in voor mens en natuur.
Vlaanderen draait natuurherstel terug
Goed nieuw dus maar toch maakt de Vlaamse overheid geen extra middelen vrij om die evolutie verder te kunnen zetten. Minister van omgeving Jo Brouns bevestigt aan De Morgen dat Vlaanderen het natuurherstelbeleid verder uittekent in het kader van de budgetten voor Natura 2000, de Blue Deal en het programma rond stikstofsanering. Er komen echter geen bijkomende budgetten voor natuurherstel. Erger zelfs.
De Europese natuurherstelwet verplicht alle EU-lidstaten om minstens 20% van de aangetaste natuurgebieden te herstellen tegen 2030. Tegen 2050 moet dat gebeuren voor alle aangetaste ecosystemen. Jo Brouns heeft het in zijn beleidsnota weliswaar over het herstel van de natte natuur, bosuitbreiding en bosbescherming maar dat lijken loze woorden omdat er geen budget tegenover staat.
Erger zelfs. Vlaanderen vermindert de budgetten voor de Blue Deal met ongeveer 50%. Dat budget wordt in de eerste periode van de lopende regeerperiode bijna gedecideerd. In 2025 en 2026 gaat er 14 miljoen euro naar de Blue Deal. In 2027 stijgt dat bedrag naar 54 miljoen, in 2028 naar 74 miljoen en in 2029 naar 129 miljoen. Een groot deel van dat budget gaat dan nog naar de realisatie van de walstroom in de haven van Antwerpen.
De vorige Vlaamse regering gaf nog 500 miljoen euro uit voor de Blue Deal.
Wetenschappers waarschuwen
Professor biodiversiteit en milieu aan de Universiteit Antwerpen Tobias Ceulemans waarschuwt in De Morgen dat onze natuur er op deze manier verder op achteruit gaat. Ceulemans wijst er op dat zelfs sterk beschadigde natuur kan hersteld worden tot Europese topnatuur. Dat kan ook voor gebieden met een sterke stikstofdepositie. Maar dan moet er uiteraard budget voor vrij gemaakt worden.
Hydroloog Patrick Willems, een van de wetenschappers die betrokken was bij de uitvoering van de Blue Deal, pleitte er begin 2024 nog voor dat de Vlaamse Regering een verdere turbo zou zetten op de Blue Deal met ook de aanduiding van een bevoegde minister voor water die alle nodige bevoegdheden over waterloopbeheer krijgt. Dat gebeurde dus niet. Zelfs integendeel. Uit een rapport van het vermaarde World Weather Attribution dat vandaag verscheen, blijkt dat 2024 wereldwijd gemeten het warmste jaar ooit wordt. In dat jaar gebeurden ook 219 weerrampen.